Działania Macieja Rychłego wykraczają poza ramy dokumentacji – to żywa praktyka kulturowa, która łączy muzykę, historię i pamięć miejsca. Poprzez swoją twórczość Rychły nie tylko ożywia zapomniane melodie, ale również buduje mosty między pokoleniami i narodami, pokazując, że tradycja nie musi być reliktem, lecz może stać się źródłem nowej wrażliwości.
Julia Stoltmann Nonet to zwycięzcy tegorocznego konkursu Sceny Otwartej na XXXV Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe”. Zespół dziewięciu muzyków został nagrodzony za dojrzały autorski projekt artystyczny w duchu kultury tradycyjnej. Jak przyznaje założycielka, Julia Stoltmann, formacja powstała w ramach jej
projektu dyplomowego. Z nią oraz Idą Zielińską rozmawiała Maja Ostrowska, Julia Baczewska oraz Maja Kłos.
Zespół Gaffer zajął drugie miejsce w konkursie Sceny Otwartej na XXXV Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe”. Muzycy zostali nagrodzeni za mistrzostwo instrumentalne i swobodę improwizacyjną. Inspiruje ich m.in. muzyka klasyczna, jazz, funk oraz folklor andyjski. Z członkami zespołu rozmawiała Maja Ostrowska.
Ola Budzyńska to solistka, która z wrażliwością łączy muzykę źródłową z elektroniką, altówką i wokalem, tworząc własne transowo-oniryczne aranżacje ludowych pieśni. Obecnie jest studentką kierunku World Music na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. W Konkursie „Scena Otwarta” 2025 otrzymała wyróżnienie honorowe za wyjątkową wrażliwość w podejściu do źródła. O muzycznej drodze, inspiracjach i planach na przyszłość artystki rozmawiają Julia Baczewska oraz Maja Kłos.
Puuluup od ponad dekady pozostaje na rosnącej fali popularności. W 2024 roku razem z hip-hopową grupą 5MIINUST reprezentował Estonię na Konkursie Piosenki Eurowizji i dotarł do samego finału. Obecnie to jedna z najpopularniejszych estońskich formacji, szczególnie chwalona za występy na żywo. Z przebywającymi w trasie koncertowej muzykami zespołu Puuluup, Ramem Tederem i Markiem Veissonem, rozmawiał Maciej Szajkowski.
Vidana jest jednym z zespołów nagrodzonych podczas Konkursu „Scena Otwarta” odbywającego się w ramach 35. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe”. Laureaci trzeciej nagrody w rywalizacji konkursowej w rozmowie z Mariuszem Sanokiem opowiedzieli o początkach działalności muzycznej, wrażeniach z festiwalu, własnej twórczości, a także o planach dotyczących koncertów i wydania kolejnej płyty.
Kto nie słuchał jeszcze gardłowego śpiewu хөөмий (chöömej) wydobywającego się z mongolskich ust, kto nie nasycił oczu stepowym bezkresem, ten żyje jakby „mniej”. Czy można to jeszcze naprawić? Tak, słuchając namiętnie pewnego mongolskiego zespołu z Ułan-Bator, łączącego folk z heavy metalem oraz wprawiającego na koncertach publiczność w stan bliski ekstazie nie tylko z racji śpiewu, ale i dzięki morin chuur. To u nas praktycznie nieznany instrument strunowy z główką w kształcie końskiej głowy i ze strunami z włosia z końskiego ogona. Mongołowie są bardzo dumni są z tego, że właśnie morin chuur w roku 2008 został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.
Fot. S. Mandel (Wikipedia)
Pieśni wędrują, to – jak powiedział Wilhelm Tappert – »najbardziej niestrudzone turystki świata«. Dziś, w dobie kolejnych wielkich ludzkich migracji, jeszcze łatwiej to sobie uświadamiamy. Muzycy również kreują swój świat, wędrując – zarówno w sensie geograficznym, jak i stylistycznym. Świadomie bądź intuicyjnie tworzą sploty i znaczą ścieżki brzmień w rzeczywistościach, w których się pojawiają, ale którymi także przesiąkają” [cyt. z opisu płyty „Wandering Songs”]. Witt Wilczyński w rozmowie z Weroniką Grozdew–Kołacińską o jej ostatnim albumie.
Fot. z arch. W. Grozdew-Kołacińskiej
Monika Wierzbicka to artystka głęboko zakorzeniona w mazurskim folklorze, wokalistka, któej droga od dziecięcych marzeń po etnoelektroniczne eksperymenty jest opowieścią o miłości do muzyki. O pierwszych kontaktach z muzyką i kluczowych momentach, które ukształtowały artystyczną tożsamość opowiedziała w rozmowie z Wittem Wilczyńskim.
fot. K. Trzaskalska
Kruczy Sen to warszawski czteroosobowy zespół, który poprzez dźwięki autorskiej rockowej muzyki z elementami folku, stonera i bluesa zwierza się ze swoich przemyśleń i emocji. Teksty i melodie artystów pokazują, kim są, czego się boją oraz do czego dążą. W studiu Radia Praga spotkali się muzycy kapeli: Erwin Rogoża – gitarzysta, Emilia Chmurska – basistka i Bartek Jasiński – perkusista oraz prowadzący, Witt Wilczyński.
Piotr Damasiewicz to multiinstrumentalista, twórca wielu projektów z pogranicza jazzu i muzyki tradycyjnej. O inspiracjach muzycznych, wpływach kultur świata na muzyczne eksperymenty, podróżach, płytach projektu Into the Roots i planach wydawniczych z artystą rozmawiała Agata Pasińska.
Malwina Paszek to multiinstrumentalistka, edukatorka, lirniczka o wyjątkowym głosie, zafascynowana muzyką tradycyjną i współczesną. Poza działalnością sceniczną prowadzi warsztaty muzyczne. Udowadnia, że tradycyjne instrumenty mogą brzmieć świeżo i nowocześnie. W rozmowie z Małgorzatą Adamczyk opowiada o swojej muzycznej drodze, nieposkromionym głodzie nowych instrumentów i inspiracjach.
fot. K. Kordulski: Mikołajki Folkowe 2023
Frustra to lubelski zespół grający folkowo-jazzową psychodelię. Grupa debiutowała w 2021 roku w Akademickim Centrum Kultury i Mediów Chatka Żaka UMCS. W 2024 roku wydała płytę „Frustracja”. Z Mariuszem Sanokiem, Sylwią Szajewską, Pawłem Szymańskim, Natalią Maciejewską i Dominikiem Dudziszem o inspiracjach muzycznych, przyjaźni i wspólnej pracy rozmawiała Maria Pisarska.
fot. T. Wrona
Twórczość Chrisa Jaggera, młodszego brata frontmana The Rolling Stones jest w dużej mierze oparta na mieszance bluesa, country, cajun i folku. Artysta koncertował kilkakrotnie w Polsce dzięki inicjatywie Krzysztofa Opalskiego z folkowej grupy Buraky. Z racji podobnych preferencji muzycznych i używanego instrumentarium narodził się pomysł wspólnego muzykowania, co zaowocowało krótką trasą koncertową w 2014 roku. Kiedy Chris Jagger z synem Jonem Byronem został w tym roku zaproszony do Wrocławia na Gitarowy Rekord Świata nadarzyła się kolejna okazja, by powtórzyć ten udany muzyczny mariaż.
fot. L. Ziąbka
Magda Kuraś Quintet to „trójmiejski zespół z zamiłowaniem do muzyki etnicznej”, jak sami siebie określają członkowie grupy. Jej liderka otrzymała wyróżnienie honorowe w Konkursie „Scena Otwarta” na Mikołajkach Folkowych 2023: za oryginalność i wyjątkową osobowość sceniczną. Magda Kuraś wraca do swoich rodzinnych stron na debiutanckiej płycie formacji „Tryptyk biłgorajski”. O kulisach powstawania krążka, koncertach i dalszych planach z artystką rozmawiała Ewa Jagiełło.
fot. W. Samociuk: Mikołajki Folkowe 2023
Justyna Piernik jest dziennikarką, animatorką kultury, zbieraczką tradycyjnych pieśni i wokalistką. O inspiracjach tradycyjną muzyką Kujaw, improwizacji we współczesnych wykonaniach oraz współpracy z Kapelą Niwińskich rozmawiali z nią Anna Wilczyńska i Witt Wilczyński.
O napisanie czegoś o muzyce w Hiszpanii dla „Pisma Folkowego” poprosiła mnie Agnieszka Matecka-Skrzypek, dając mi pełną swobodę co do treści pod warunkiem, że zmieszczę się w 10 000 znaków. To wyzwanie, za które jestem wdzięczna, więc zamierzam przelać na papier sporą część swoich refleksji z ostatnich kilku lat.
fot. z arch. aut.: Zespół Vigüela
Właściwie na podstawie tego, co chcę opisać, powinno się zrobić film. Od kilku miesięcy noszę w sobie te dźwięki i atmosferę. Nie umiem tej relacji przelać na papier, zatem to, co niżej, będzie zaledwie skrawkiem należnego przekazu. W październiku 2022 roku Mateusz Etynkowski – małopolski reemigrant z Kanady zafascynowany kulturą góralską, ale i węgierską zorganizował warsztaty muzyczne w Murzasichlu poświęcone węgierskiemu Jobbágytelke w Siedmiogrodzie.
fot. J. Zarzecka
Rusia, czyli Maryna Shukiurava, jest wokalistką białoruskiego zespołu Shuma, łączącego muzykę ludową z brzmieniami elektronicznymi. Oprócz tego jest terapeutką wokalną. Po wyborach w Białorusi w 2020 roku opuściła kraj. Mieszkała w Ukrainie, Gruzji, a obecnie przebywa w Polsce. Rozmowę z nią przeprowadziła Valeryia Mikhailouskaya.
fot. A. Harmash
Ewelina Prokopiuk to wokalistka i saksofonistka w zespole GrandMotherJazz, który zajął pierwsze miejsce w konkursie „Scena Otwarta” podczas Mikołajek Folkowych 2022, oraz laureatka Nagrody im. Anny Kiełbusiewicz dla najlepszej wokalistki. W rozmowie z Małgorzatą Adamczyk opowiedziała o podobieństwach muzyki ludowej i jazzu, emocjach związanych z „podwójnym zwycięstwem”, a także o planach zespołu.
fot. J. Jeżak: Mikołajki Folkowe 2022