„Muzyka tradycyjna jest kulturą uczestnictwa. Wokół tej muzyki powstają wspólnoty. Zaczynaliśmy od dźwięków, a doszliśmy do czegoś, co okazało się być światem” – mówił o Festiwalu Wszystkie Mazurki Świata jego dyrektor programowy, Janusz Prusinowski.
Karolina Waszczuk to dyrektorka programowa Festiwalu Re:tradycja – Jarmark Jagielloński. Agata Turczyn pełni funkcję koordynatorki wydarzenia. Współtworzą też zespół Pracowni ds. Kultury Tradycyjnej w Warsztatach Kultury w Lublinie. W rozmowie z Agnieszką Górą- Stępień opowiadają, jak wyglądała tegoroczna edycja festiwalu, dlaczego zdecydowały się na zmianę nazwy wydarzenia i jak łączą współczesność z tematem tradycji.
Fot. strona internetowa organizatorów: https://retradycja.eu/pl/
„Scena Otwarta” 2025 odbyła się w ramach XXXV Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe” w dniach 11–14 grudnia w Akademickim Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka w Lublinie. Sam konkurs rozgrywa się w ciągu jednego dnia, tym razem był to piątek 12 grudnia.
Fot. A. Wójcik
O 20. edycji festiwalu Globaltica (17–20 lipca 2025 r.) napisała Joanna Zarzecka. Autorka relacji opisuje atmosferę festiwalu oraz koncerty odbywające się 18 i 19 lipca. Jak pisała: „Podczas 20. edycji festiwalu GLobaltica udało mi się uczestniczyć w wydarzeniu po raz pierwszy. Z Gdyni wyjechałam zauroczona. Globaltica ma mnóstwo atutów – nadmorską lokalizację, piękny park, łatwy dojazd pociągami, świetny program, wakacyjną porę, luźną atmosferę. W jubileuszowej edycji wystąpiły niesamowite gwiazdy. Pojechałam na festiwal z uwagi na występy Mercedes Peón i Bobana Markovica, a szczególnie zachwycili mnie CHilijczycy, czyli zespół Chico Trujillo”.
fot. B. Muracki
Julia Baczewska i Julia Garwacka - studentki kierunku kulturoznawstwo w Insytutcie Nauk o Kulturze UMCS - przybliżyły czytelnikom wydarzenia tegorocznej edycji Festiwalu Re:tradycja. Jak co roku w drugiej połowie sierpnia Stare Miasto zmieniło się w miejsce pełne atrakcji, kolorów, muzyki, a przede wszystkim artystów, twórców kultury ludowej i uczestników wrażliwych na ich sztukę. Wszystko to dzięki Festiwalowi Re:tradycja, organizowanemu przez Warsztaty Kultury w Lublinie. Starannie zadbano, aby każdy mógł znaleźć coś dla siebie w bogatym i różnorodnym programie wydarzenia. Tegoroczna edycja festiwalu odbyła się w dniach 21-24 sierpnia.
Na zdjęciu pająk autorstwa Iwony Bareckiej, fot. E. Orpik
Festiwal i konferencja Todo Mundo, organizowane przez Stowarzyszenie Ring Ring w Belgradzie odbyły się w przededniu European Folk Day. Tradycyjnie, tematyka i program artystyczny skoncentrowały się na prezentowaniu różnorodnej muzyki tradycyjnej, ze szczególnym naciskiem na style eksperymentalne i awangardowe. W tym roku w centrum uwagi była muzyka romska.
fot. B. Blagojević, mat. Todo Mundo: Julia Kozákova i Manuša
To chyba niezła data dla wydarzenia, jakim jest „Scena Otwarta” – folkowy konkurs muzyczny, odbywający się co roku podczas Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe” w Lublinie. Za nami już 34. edycja jednego z dwóch polskich konkursów promujących twórczość opartą na kulturach muzycznych Polski i świata. Lubelska „Scena Otwarta” jest pionierem działań ukazujących aktualne pomysły na muzykę tradycyjną. Można bowiem przyjąć, że muzyka folkowa jest takim współczesnym brzmieniem kultury tradycyjnej, już nie tylko muzyki, bo przecież artyści kreują swoją wizję poprzez wszystko to, co przez scenę można przekazać. Prócz dźwięków i współbrzmień jest wizja sceniczna, która przejawia sięnw strojach, choreografii, koncepcji programowej, tekstach, gestach.
fot. K. Rybka: Koncert zespołu Jezve
To zdanie utkwiło mi w głowie już dawno temu, choć nie ja je wymyśliłam. Autorem był profesor Jerzy Bartmiński, którego dokonań naukowych nie sposób zapomnieć. Przed laty (w roku 2012) udzielił mi wywiadu na temat współczesnego rozumienia folkloru.
Kazimierz Dolny, czerwcowy weekend świętojański, plus 40 w słońcu jarzącym. Świetliki ładują baterie na nocne esy floresy. Od południa zbliża się jakaś dziwna chmura, która za godzinę może rozpętać burzę z gwałtowną ulewą. Dwie tęgie, wiekowe śpiewaczki w wełnianych strojach kołyszą się, podtrzymując wzajemnie, na nierównym kazimierskim bruku. Właśnie wysiadły z busa, który dowiózł je na rynek z oddalonej o kilka kilometrów kwatery noclegowej.
fot. A. Kusto: Kazimierz 2021
To była moja druga wizyta w uroczej norweskiej gminie Sunnfjord. Pierwszy raz miałam okazję uczestniczyć w festiwalu przed pandemią, w 2018 roku. Doskonale pamiętałam koncerty Canzoniere Grecanico Salentino, Danyèla Waro czy pamiętny „Dei gamle er eldst” norweskiej choreografki Silje Onstad Hålien. Ostatni projekt oparty na tradycyjnym tańcu halling był jednym z najpiękniejszych wydarzeń tanecznych, w jakim kiedykolwiek było mi dane uczestniczyć. Silje zaprosiła do współpracy swoich nauczycieli, którzy z humorem i klasą opowiedzieli, jak silne związki ciała z halling mogą się wytworzyć wśród tancerzy. Silniejsze nawet niż podstawowe instynkty. Wspaniała wystawa muzyczna nie ustępowała choreografii, a wszystko sprawiło, że było to pamiętne widowisko z gościnnym udziałem najstarszego profesora tańca, który nie poruszał się już wówczas o własnych siłach, ale o dziwo, wciąż potrafił wykonać kilka tanecznych ruchów. Od tamtego momentu uważnie śledzę karierę Silje.
fot. z arch. organizatorów: Koncert Lávre
Bogdan Bracha jest muzykiem Orkiestry św. Mikołaja i jednym z organizatorów festiwalu Mikołajki Folkowe. O zmianach w folku widzianych z perspektywy jurora Konkursu „Scena Otwarta” rozmawiała z nim Agnieszka Matecka-Skrzypek.
Tańce w kręgu, pieśni, melodie tradycyjne i improwizowane, wystawy ceramiki i malarstwa, zabawy dla dzieci – to główne działania związane z węgierską, polską i ukraińską kulturą tradycyjną, które odbyły się w ramach Festiwalu Czango 2023.
fot. A. Zakrzewski: Muzycy w tanecznym kręgu – od lewej: Wolf Niklaus, Gergely Sámsondi, Paweł Iwan
KODY to coroczny festiwal muzyki organizowany przez Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych „Rozdroża” w Lublinie. Tegoroczna edycja będąca równocześnie jubileuszową odbywała się w dniach 24–28 maja.
fot. W. Kornet: BIT20 Ensemble
Różnorodne koncerty, poruszający spektakl, wyjątkowe spotkania z gośćmi oraz niezapomniane afterparty – 10. Festiwal Muzyki Tradycyjnej i Ludowej Ethniesy w Bydgoszczy wypełniła miłość do dźwięków, sztuki i człowieka.
fot. D. Gackowski: Koncert zespołu Hańba!
Od 13 do 16 października odbył się III Festiwal Czango w Polsce. Obfitował w przeróżne wydarzenia, przede wszystkim potańcówki, warsztaty, koncerty, zajęcia dla dzieci, wystawy. Ta przepiękna impreza połączyła tradycyjną kulturę węgierską, polską i ukraińską pod jednym wspólnym hasłem „W kręgu kultury karpackiej”.
fot. O. Népila: Tańce Czango, grający na zdjęciu przodem od lewej: Paweł Iwan, Farkas Guylai, Dominik Wóltański, Piotr Kluczek, Magda Olkiewicz, tyłem od lewej: Gergely Sámsondi, Michail Kachalov, Agnieszka Błonkiewicz
Po pandemicznej przerwie udało mi się uczestniczyć w tegorocznym Festiwalu Skrzyżowanie Kultur. Stał się nieco mniejszy niż w dawniejszych latach, a przede wszystkim przeniósł się z namiotu do Teatru Dramatycznego.
fot. R. Zawadzki: Gyeonggi Sinawi Orchestra
Maria Pomianowska – multiinstrumentalistka, profesor sztuk muzycznych w Akademii Muzycznej w Krakowie – w grudniu 2022 roku po raz kolejny zasiadła w jury konkursu „Scena Otwarta” w czasie Mikołajek Folkowych. W rozmowie z Agnieszką Matecką-Skrzypek opowiada o nagrodzonych artystach.
fot. J. Jeżak: Laureaci Mikołajek Folkowych 2022
Festiwal Dźwięki Północy to okazja do spotkania z muzyką krajów z określonego regionu Europy. Polskie zespoły folkowe mają tu szansę zagrać na jednej scenie obok wykonawców ze Skandynawii, północy Wysp Brytyjskich czy też z krain takich jak Karelia.
fot. M. Samsel-Chojnacka: Koncert duetu Hazelius Hedin
Nasz kolega opowiadał, że kiedyś doświadczył śpiewania przez parę godzin wszystkich piosenek za pomocą sylaby „ra”. Nie wierzyłam w relacjonowaną atrakcyjność tego wydarzenia, ale w zetknięciu ze zmasowaną muzyką instrumentów dętych potwierdzam, że to możliwe – na tegorocznej Pannonice było całkiem sporo „ra-ra-ra” , ale też „tru-tu-tu”.
Odbywający się w dniach 14–16 lipca 2022 roku na terenie pięknego parku przylegającego do królewskiego dworu w Kolibkach (obecnie dzielnica Gdyni) festiwal Globaltica to impreza o wiele bardziej masowa niż gdańskie Dźwięki Północy. Na polankę położoną niedaleko morza przybywają całe rodziny z dziećmi. Wydarzenie ma charakter sporego pikniku, na którym panuje przyjazna atmosfera.