Artykuły autora: Damian Gocół

Znaki pamięci Lubelszczyzny Marta Wójcicka

143 (4 2019) Autor: Marta Wójcicka, Autor: Damian Gocół Dział: Rozmowa

Dr hab. Marta Wójcicka, prof. UMCS prowadzi badania dotyczące pamięci zbiorowej, komunikacji, tożsamości, lingwistyki i folklorystyki. Pracuje w Zakładzie Kultury Polskiej UMCS. Jest autorką monografii Pamięć zbiorowa a tekst ustny (Lublin 2014) oraz Dawno to temu, już bardzo dawno... Formuły ramowe w tekstach polskiej prozy ludowej (Lublin 2010). Współredaguje serię wydawniczą „Tradycja dla współczesności”. O roli pamięci w tworzeniu tożsamości regionalnej oraz znakach pamięci Lubelszczyzny z Martą Wójcicką rozmawiał Damian Gocół.

Wartości w językowym obrazie świata Litwinów i Polaków Seminarium lingwistyki kulturowej

143 (4 2019) Autor: Damian Gocół Dział: Folk i okolice

W dniach 4–7 lipca 2019 roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wileńskiego odbyło się międzynarodowe seminarium lingwistyki kulturowej „Wartości w językowym obrazie świata Litwinów i Polaków”. Spotkanie było owocem wieloletniej współpracy litewskich filologów z Instytutem Filologii Polskiej UMCS.

Fot. W. Moch: Rektor Uniwersytetu Wileńskiego, prof. dr Artūras Žukauskas, wita prof. dra hab. Jerzego Bartmińskiego (UMCS). Na zdjęciu od lewej: prof. dr Krystyna Rutkowska (Uniwersytet Wileński), dr hab. prof. UMCS Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska (UMCS), Urszula Doroszewska (Ambasador RP na Litwie)

Tradycja i improwizacja Ilja Sajtanow

139 (6 2018) Autor: Ilja Sajtanow, Autor: Damian Gocół Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

Ilja Sajtanow to moskiewski muzyk – gra utwory improwizowane i inspirowane kulturą pogranicza z różnych państw Europy i Kaukazu. Uczył się muzyki klezmerskiej od Stasa Rajki, Merlina Shepherda, Marylin Lerner i Joshuy Horowitza. Na XXVIII Mikołajkach Folkowych prowadził warsztaty muzyki żydowskiej „Melodie z Lubelskiego i nie tylko” oraz wcielił się w rolę „żywej książki” w czasie wydarzenia cyklicznie organizowanego przez Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów UMCS. O muzyce pogranicza, improwizacji, matematyce i lubelskich nigunach rozmawiał z nim Damian Gocół.

Fot. J. Bodys: Mikołajki Folkowe 2018

Świat w pomarańczowym lustrze Wspomnienia. Wojciech Naja

139 (6 2018) Autor: Wojciech Naja, Autor: Damian Gocół Dział: Sto lat! To jest pełna wersja artykułu!

Wojciech Naja (ur. 1967) wspomina, jak z perspektywy lubelskich studentów wyglądał przełomowy okres lat 80. XX wieku. Opowiada o dorastaniu pod Włodawą, lubelskich teatrach alternatywnych, Niezależnym Zrzeszeniu Studentów, Pomarańczowej Alternatywie, lubelskich strajkach i barwnych happeningach.

Fot. „Kurier Lubelski”: Wojciech Naja, Lublin, 1 maja 1989

Przeżyłem ciekawy okres Wspomnienia. Jan Adamowski

138 (5 2018) Autor: Jan Adamowski, Autor: Damian Gocół Dział: Sto lat! To jest pełna wersja artykułu!

Prof. dr hab. Jan Adamowski (ur. 1948 w Bordziłówce Nowej) od lat 70. XX wieku prowadzi badania z zakresu językoznawstwa, kulturoznawstwa, folklorystyki i regionalistyki. Pracował m.in. w Muzeum Wsi Lubelskiej, Zakładzie Języka Polskiego UMCS, Zakładzie Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego UMCS. W latach 2004–2015 był Dyrektorem Instytutu Kulturoznawstwa UMCS, od 2004 roku pełni funkcję Kierownika Zakładu Kultury Polskiej UMCS. W ramach cyklu „Sto lat!” opowiada o życiu studenckim i naukowym na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej od lat 70. do 80. XX wieku.

Fot. K. Butryn: Wręczenie Nagrody im. Oskara Kolberga Zamek Królewski w Warszawie 2017

Bogactwo strojów Lubelszczyzny Mariola Tymochowicz

137 (4 2018) Autor: Mariola Tymochowicz, Autor: Damian Gocół Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

Dr Mariola Tymochowicz jest etnologiem, adiunktem w Zakładzie Kultury Polskiej UMCS, prezesem lubelskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, zastępcą redaktora serii Atlas Polskich Strojów Ludowych, kustoszem Działu Kultury Materialnej i Duchowej w Muzeum Lubelskim. O strojach ludowych na Lubelszczyźnie rozmawiał z nią Damian Gocół.

Rys. tyt.: J. Świeży. Ze zbiorów Muzeum Lubelskiego w Lublinie: Fragment haftu

Festiwal żywej pamięci Pardes Festival

137 (4 2018) Autor: Aleksandra Markiewicz, Autor: Damian Gocół Dział: Festiwale To jest pełna wersja artykułu!

W tym roku Fundacja Spichlerz Kultury organizuje Pardes Festival – Spotkania z Kulturą Żydowską w dniach 22–26 sierpnia. Z Aleksandrą Markiewicz, dyrektorem programowym tego wydarzenia rozmawiał Damian Gocół.

Fot. tyt. z archiwum Fundacji Spichlerz Kultury: Koncert zespołu Widymo w Teatrze Klepisko pod Kazimierzem Dolnym w 2016 r.

Z dzielnicy ludzi charakternych Wspomnienia. Krzysztof Cugowski

137 (4 2018) Autor: Krzysztof Cugowski, Autor: Damian Gocół Dział: Sto lat! To jest pełna wersja artykułu!

Krzysztof Cugowski (ur. 1950) opowiada o dzieciństwie i dorastaniu w Lublinie. To opowieść o repatriacji rodziny z Wołynia, ludziach z ul. Łęczyńskiej, dawnych szkołach, klubach studenckich i początkach przygody z muzyką.

Fot. R. Hołubowicz (lublin.com.pl/Wikimedia)

Nie zamykajmy tradycji w muzeum! Joanna Dziadowiec

136 (3 2018) Autor: Dawid Kobylański, Autor: Damian Gocół Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

W czasie XXVII Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe” Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów UMCS po raz kolejny zorganizowało spotkanie z Żywymi Książkami. W rolę jednej z nich wcieliła się dr Joanna Dziadowiec – etnolog, kulturoznawca, autorka książki FESTUM FOLKLORICUM. Performatywność folkloru w kulturze współczesnej. Rzecz o międzykulturowych festiwalach folklorystycznych (Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2016). Z gościem Mikołajek o tradycji, kulturze ludowej, ochronie dziedzictwa niematerialnego i festiwalach rozmawiał Dawid Kobylański.

Idzie wujenka, idzie bogata… Wesele w Lubence

136 (3 2018) Autor: Kazimierz Kusznierow, Autor: Joanna Szadura, Autor: Dawid Kobylański, Autor: Damian Gocół Dział: Z tradycji To jest pełna wersja artykułu!

Kazimierz Kusznierow urodził się w 1950 r. we wsi Lubenka k. Łomaz. Jest popularyzatorem i animatorem kultury tradycyjnej. W 1980 r. założył Teatr Obrzędowy „Czeladońka”. Jest autorem tekstów do albumu fotograficznego Adama Pańczuka Karczeby (2013). Od lat 80. XX w. piastuje stanowisko kierownika Wiejskiego Domu Kultury w Lubence. O tradycjach weselnych swoich rodzinnych okolic opowiedział dr hab. Joannie Szadurze i Dawidowi Kobylańskiemu.

Fot. z arch. K. Kusznierowa: Ludwika Głowacka, wyjazd do ślubu. Ortel Książęcy, 1950 r.

Tu jest moje gniazdo Wspomnienia. Zofia Matysiak

136 (3 2018) Autor: Damian Gocół Dział: Sto lat! To jest pełna wersja artykułu!

Zofia Matysiak (ur. 1927) wspomina Lublin okresu dwudziestolecia międzywojennego i okupacji.

Centralne Archiwum Wojskowe: Żołnierze Armii Krajowej w czasie Akcji „Burza”, Lublin 1944

Łączy nas tradycja Halina Pelcowa

134-135 (1-2 2018) Autor: Halina Pelc, Autor: Sara Akram, Autor: Piotr Kula, Autor: Damian Gocół Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

W czasie XXVII Festiwalu Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe” Studenckie Koło Naukowe Etnolingwistów UMCS po raz kolejny zorganizowało spotkanie z Żywymi Książkami. Uczestnicy wydarzenia mogli porozmawiać m.in. z prof. dr hab. Haliną Pelc – językoznawcą, dialektologiem, socjolingwistą, regionalistą, autorką wydawanego od 2012 r. Słownika gwar Lubelszczyzny.
O kulturze ludowej, miejscu gwary we współczesnym świecie, przemianach wsi i opracowywaniu materiałów dialektologicznych rozmawiała z naszym gościem Sara Akram.

Fot. D. Głębowicz: Mikołajki Folkowe 2017

Tak wtedy było Wspomnienia. Halina Górska

134-135 (1-2 2018) Autor: Damian Gocół Dział: Sto lat! To jest pełna wersja artykułu!

W tym roku mija sto lat od odzyskania przez Polskę niepodległości. Z tej okazji w tegorocznych numerach „Pisma Folkowego” pojawi się seria artykułów, nawiązujących do okrągłej rocznicy.

Fot. z arch. H. Górskiej: Uczniowie i wychowawcy Gimnazjum Państwowego im. M. Konopnickiej w Ostrogu nad Horyniem, lata 30. XX w.

Lubelskie dyskusje o kulturze

132 (5 2017) Autor: Agata Kusto, Autor: Damian Gocół Dział: Relacje To jest pełna wersja artykułu!

W dniach 6–7 września odbył się pierwszy Kongres Kultury Województwa Lubelskiego „Kultura i Gospodarka” zorganizowany z inicjatywy Wojewódzkiego Ośrodka Kultury w Lublinie, a przy udziale Centrum Spotkania Kultur i szerokim wsparciu Zarządu Województwa Lubelskiego. Pierwszy dzień należał do przedstawicieli świata nauki.

fot. z arch. red.

Lubelszczyzna w eterze Kalejdoskop regionalny

131 (4 2017) Autor: Damian Gocół Dział: Z tradycji To jest pełna wersja artykułu!

„Kalejdoskop regionalny” to poświęcony Lubelszczyźnie autorski program red. Czesławy Borowik, który już od czterech lat gości na antenie Radia Lublin. W każdą sobotę po godz. 11.00 możemy usłyszeć nowy reportaż oraz rozmowę o mieszkańcach, historii, tradycji i rozwoju regionu.

fot. z arch. zespołu: Zespół Jarzębina

Kwestia tożsamości Black Velvet Band

131 (4 2017) Autor: Jaromir Szumada, Autor: Piotr Miećko, Autor: Paweł Chyła, Autor: Zdzisław Krzyżanowski, Autor: Flavio Rojas, Autor: Klaudia Adamczyk, Autor: Adam Jaworski, Autor: Weronika Zięba, Autor: Damian Gocół Dział: Wykonawcy To jest pełna wersja artykułu!

Black Velvet Band to lubelska formacja folkmetalowa w swej twórczości nawiązująca do mrocznych korzeni słowiańskiej kultury. W czasie Mikołajek Folkowych 2016 Jaromir Szumada, Piotr Miećko, Paweł Chyła, Zdzisław Krzyżanowski i Flavio Rojas zadebiutowali w roli Żywych Książek, z którymi mogli porozmawiać goście festiwalu. O związki z rodzimą tradycją, muzyczne inspiracje i miejsce folkloru we współczesnym świecie pytali artystów wolontariusze Studenckiego Koła Naukowego Etnolingwistów UMCS, Klaudia Adamczyk i Adam Jaworski.

fot. z arch. zespołu

Moda na folklor Katarzyna Smyk

130 (3 2017) Autor: Katarzyna Smyk, Autor: Klaudia Adamczyk, Autor: Magdalena Kusa, Autor: Damian Gocół Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

W ramach Mikołajek Folkowych 2016 jedną z Żywych Książek, z którymi mogli porozmawiać goście festiwalu, była dr hab. Katarzyna Smyk, prof. UMCS – językoznawca, kulturoznawca, folklorystka, autorka monografii Choinka w kulturze polskiej. Symbolika drzewka i ozdób (Kraków 2009). Z lubelską badaczką o folklorze, badaniach kultury tradycyjnej, bożonarodzeniowym drzewku i etnodesignie rozmawiała Klaudia Adamczyk, wolontariuszka Studenckiego Koła Naukowego Etnolingwistów UMCS.

Od polifonii do improwizacji Urmuli

128-129 (1-2 2017) Autor: Marina Belokoneva-Shiukashvili, Autor: Damian Gocół Dział: Wykonawcy To jest pełna wersja artykułu!

fot. D. Głębowicz

Pochodzę z Gruzji, więc jej kultura jest mi bardzo bliska. Gdy dowiedziałam się, że podczas Mikołajek Folkowych wystąpi Quintet Urmuli z Tbilisi, nie mogłam się doczekać. Podobnie moi liczni znajomi z Polski. Umówiliśmy się na rozmowę, która trwała długo, a wywiad przerodził się w biesiadę w klasycznym gruzińskim stylu.

Mikołajkowa tradycja Mikołajki Folkowe

127 (6 2016) Autor: Agata Kusto, Autor: Damian Gocół Dział: Festiwale To jest pełna wersja artykułu!

Dziś na wiele inicjatyw patrzy się przez pryzmat niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Czy coś nim jest, czy ktoś je chroni, czy kultywuje? Od czasu transformacji ustrojowej możemy cieszyć się wolnością wypowiedzi, a przestrzeń kultury poszerza się w niebywałym tempie. Jednocześnie dostrzegamy wartość w tym, że coś niezmiennie istnieje. Wyjątkową okazję do refleksji nad wartością dziedzictwa, kontynuowania tradycji, a jednocześnie wolności twórczej dały ostatnie Mikołajki Folkowe.

Fot. tyt. A. Kusto: Kapela z Innej Struny podczas konkursu Scena Otwarta 2016

Mielnickie Gawędy – po raz szósty

125 (4 2016) Autor: Damian Gocół Dział: Relacje To jest pełna wersja artykułu!

W tym roku już po raz szósty zrealizowany został wspólny projekt Studenckiego Koła Naukowego Etnolingwistów UMCS i Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Mielniku. Konferencja „Gawędy o kulturach” odbyła się 6 sierpnia w Ośrodku Dziejów Ziemi Mielnickiej. W tym roku program wydarzenia był bardziej rozbudowany niż w latach wcześniejszych. Części naukowej towarzyszyła wystawa oraz prezentacja książki wydanej wspólnym staraniem SKNE UMCS i Gminy Mielnik. Tematyka wystąpień dotyczyła zagadnień szeroko pojętej kultury, jednak referenci skupili się szczególnie na wschodniej Polsce.

Fot. tyt.: www.goksir.mielnik.com.pl