Artykuły autora: Maria Baliszewska

Byłam na festiwalu Felieton. Maria Baliszewska

Zakopane. Lubię to miejsce i lubię Tatry, nawet więcej – uwielbiam tam chodzić, zwłaszcza po nieoczywistych ścieżkach, bocznych, bez ludzi. Do szarotek na Stołach, na Małołączniak hawiarską drogą, na Rakoń, Trzydniowiański Wierch i inne, mniej uczęszczane szlaki. I lubię zakopiański Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, który ma już 49 lat, a w przyszłym roku będzie obchodził półwiecze.

W obronie przyśpiewki Felieton. Maria Baliszewska

Przyśpiewka – krótka piosenka ludowa o treści okolicznościowej, często rubaszna, w Polsce śpiewana na zabawach, weselach, w czasie obrzędów dożynkowych. Taką definicję znalazłam, nawet zgodzić się z nią można. Tylko nie wyjaśnia ona do końca, czemu ta przyśpiewka to taka ważna część ludowej kultury - literatury i pieśni. A ważna jest, bo opowiada o wydarzeniach, uczestniczy w obrzędach, opisuje życie w formie najbardziej skrótowej z możliwych. Jest i epigramem, i aforyzmem, i fraszką. Formą literacką improwizowaną, a jej jakość zależy – jak zawsze wszystko – od talentu wykonawcy-twórcy.

Rodzina. Przekaz. Gra z tradycją Felieton. Maria Baliszewska

Kiedy przyglądam się rozmaitym wydarzeniom muzycznym związanym z szeroko pojętą muzyką tradycyjną, widzę szereg prawidłowości, które utrzymują się mimo upływającego czasu, rozwoju technologii i zmieniającego się świata. To, co mnie frapuje od dawna, to muzykowanie w rodzinie. Sama pamiętam z dzieciństwa granie w moim rodzinnym domu i moje pragnienie dorównania czy dołączenia do muzykujących rodziców.

Nowa stara fala

Nie wiem, czy jest to prawda obiektywna, czy nie. Ja jednak tak właśnie widzę obecny stan muzyki tradycyjnej, zwanej niekiedy ludową. Nowa fala zainteresowania, nowa fala wykonawców młodych i coraz młodszych, zafascynowanych muzyką „starą”, ludową, źródłową. I jej ostatnimi, wiejskimi artystami. Tyle dzieje się w tej dziedzinie! I to nie tylko w lecie, kiedy dużo działań adresowanych jest do turystów. Praktycznie przez cały rok organizowane są imprezy, warsztaty i to nie tylko w dużych miastach (choć jednak impuls nowej fali, odnowy muzyki tradycyjnej płynie z miast na wieś), ale i w małych ośrodkach, nawet wsiach.

Wspaniały rok, wspaniała muzyka

Rok 2015 dla polskiej muzyki folkowej był rokiem wspaniałym. W pojęciu „folk” mieści się wiele zjawisk, które rozwijały się wręcz „zjawiskowo”. Patrząc na listę imprez – koncertów, festiwali i warsztatów, widzę, że był to rok wyjątkowy. Być może będzie tak, że muzyka zanurzona w tradycji, rodem z polskiej wsi, ale też muzyka świata, stanie się na stałe obecna w naszym życiu muzycznym i generalnie kulturalnym.

Kazimierz – podróż sentymentalna

Festiwale związane z muzyką i kulturą tradycyjną mają swoich zwolenników i przeciwników. Przeciwnicy to zwykle ci, którzy folkloru nie cenią w ogóle, kojarzy im się z kiepską jakością, a jego magii, siły przekazu, związku z tradycją nie są w stanie zauważyć i docenić. Zwolennicy za to są wymagający i oczekują zdarzeń niecodziennych, nawet egzotycznych! Zwykle nie są zawiedzeni, zwłaszcza w Kazimierzu, choć festiwali w Polsce jest mnóstwo, niemal każda gmina chce mieć i ma swój, mniejszy lub większy, często niejeden. Szczególnie tam, gdzie folklor jest żywy (południe Polski), a wykonawcy świetni i jest ich dużo. Najpiękniejszy jednak jest kazimierski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych, w tym roku czterdziesty dziewiąty. Wyjątkowy, niepowtarzalny, o wielkich zasługach dla podtrzymania kultury ludowej, ulokowany pośród zabytkowej architektury i pięknej przyrody.

Folk po wyszehradzku

W sondzie udział wzięli:

• Joanna Zarzecka Absolwentka prawa na UMCS w Lublinie, związana ze środowiskiem Orkiestry św. Mikołaja, stała korespondentka Pisma Folkowego, pasjonat tańców tradycyjnych, fotografii i podróżowania.
  
• Maria Baliszewska etnomuzykolog, dziennikarz Polskiego Radia, założycielka Radiowego Centrum Kultury Ludowej 1994, laureatka Nagrody im. Oskara Kolberga w 2014
• Wojciech Knapik Geograf, podróżnik, animator kultury; dyrektor Centrum Kultury im. Ady Sari w Starym Sączu, animator i działacz sektora pozarządowego; pomysłodawca i szef Pannonica Folk Festival w Barcicach (nad Popradem, w szczerym polu).
• Jan Malisz Muzyk samouk, muzykant wiejski, lutnik, prowadzi wraz ze swoimi dziećmi Kapelę Maliszów.
• Piotr Majczyna Prawnik, z zamiłowania multiinstrumentalista, wokalista oraz wieloletni pasjonat muzyki etnicznej. Współtwórca Čači Vorba, Aksak Balkan Trio. Dawniej członek i współpracownik wielu lubelskich formacji. Autor artykułów poświęconych muzyce tradycyjnej, audycji w Radio Lublin. Na stałe współpracuje z „Kwartalnikiem Romskim”.
• Agnieszka Caban Kulturoznawca, romska działaczka, wiceprezes Stowarzyszenia „Romano Waśt”, redaktor naczelna „Kwartalnika Romskiego”, fanka folku, metalu i manele.

Kolberg

W sondzie udział wzięli:

• Jerzy Bartmiński językoznawca, etnolingwista, folklorysta i slawista, profesor w Instytucie Filologii Polskiej UMCS i Instytucie Slawistyki PAN,kierownik Pracowni "Archiwum Etnolingwistyczne" UMCS
  
• Maria Baliszewska dziennikarka, etnomuzykolog, twórca Radiowego Centrum Kultury Ludowej
  
• Małgorzata Wilczyńska studentka etnologii i antropologii kulturowej UJzespół Pod Wiatr
• Mariusz Pucia etnomuzykolog,adiunkt w Instytucie Liturgiki, Muzyki i Sztuki Sakralnej Uniwersytetu Opolskiego
• Jacek Jackowski muzyk i muzykologkierownik Zbiorów Fonograficznych IS PAN
• Maria Pomianowska multiinstrumentalistka, wokalistka, kompozytorkapedagog Akademii Muzycznej w Krakowie

Dlaczego Lubelskie?

W dyskusji udział biorą:

• Maria Baliszewska - dziennikarz
  
• Agata Harz - śpiewaczka, nauczycielka
  
• Stefan Darda - pisarz
  
• prof. Jerzy Barmiński - Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie