Filozofia pisanki

O co tu w ogóle chodzi?


Książka i strona "Filozofia pisanki" powstały w trzech celach:

  • żeby robić pisanki mogło więcej osób i z większą satysfakcją
  • żeby wrócić do zwyczaju robienia ich również po Wielkanocy
  • żeby wrócić do zwyczaju dawania ich sobie w prezencie

Robienie pisanek jest zbyt fajne, by trwało tylko parę dni w roku i przynosiło - co tu ukrywać - tyleż radości co rozczarowań. Sezonowość tego zwyczaju ma sens, bo jest to tradycja a nie rzemiosło, ale ograniczyć ryzyko, że pisanka nie spełni naszych oczekiwań, a także wydłużyć czas ich robienia i zgodnie z tradycją i w odpowiedzi na aktualne wyzwania.

Dawniej pisanki robiono aż do Zielonych Świątek i dawano je bliskich, sympatiom, sąsiadom i wszystkim innym osobom, którym ktoś chciał przekazać pisanką swoje dobre intencje i życzenia. Obecnie w naszej kulturze jest więcej sposobów na psucie relacji między ludźmi niż na ich naprawianie. Właśnie stąd pomysł, żeby wrócić do tego dawnego zwyczaju, łącząc przyjemne z pożytecznym - dłuższe robienie ładniejszych pisanek z rozdawaniem ich jako wiosennego upominku.

 


Daj komuś pisankę i niech świat będzie trochę lepszy!


Wróćmy do tego zwyczaju. Po prostu daj komuś pisankę. A jeśli możesz, pomóż zachęcić do tego innych. Zrób jej zdjęcie i napisz coś o tym na grupie FB Pisanka ode mnie. Nie ma potrzeby ujawniać szczegółów.

Kiedyś dawano sobie pisanki, bo wierzono, że mają one magiczną dobrą moc. Dziś takie wierzenia i praktyki nas ciekawią, bo pokazują, jak dawniej ludzie wyobrażali sobie świat. Ale tej ciekawości towarzyszy też nutka żalu, że były to tylko przesądy, bo czasem chciałoby się czasem użyć takiej dobrej magicznej mocy teraz.

I tu niespodzianka: jest to możliwe! Pisanka dana komuś na znak życzliwości - szczególnie tam, gdzie jej brakuje - ma realną moc czynienia dobra. Dawne wierzenia stały się faktem, ale zachowały swój magiczny urok. Najważniejsze, że to naprawdę działa i że ta moc jest w naszych rękach.

 


Jak oglądać pisanki?


Pisanka to nie jest płaski wzór, którym ktoś dla fantazji pokrył jajko. Pisanka to wzór ruchomy, który się "scrolluje", obracając w dłoni zgodnie z tym, co chce zobaczyć oko. Można ten efekt porównać do oglądania krajobrazu ogrodu. Kiedy chodzimy po ogronie widoki wyłaniają się przed nami i wabią nas w różnych kierunkach. Dzięki temu sam wzór na pisance nie musi być klasycznie ładny. Wystarczy się będzie ciekawie przepływał przed naszymi oczami.

Dzięki technice skanowania 3D można ten efekt do pewnego stopnia odtworzyć na ekranie komputera czy telefonu. Poniżej można się z nim zapoznać na przykładzie animacji z zadanymi kierunkami wirowania pisanek lub też samemu je poobracać, a przy okazji zapoznać się z kilkoma pomysłami na bezpieczne wzory, czyli takie, które raczej się udadzą nawet jeśli ktoś jest nieciepliwy czy nieuważny.


Pisanki 3D - przyroda


Motywy roślinne i zwierzęce to jeden z podstawowych wyborów wzoru na pisankę. Kryje się w nim jednak pułapka, ponieważ wydaje się, że motyw pochodzący z natury, powinien być wyglądać zgodnie z naturą. Realizm na pisance jest jednak trudny do odtworzenia i wbrew pozorom nie wygląda atrakcyjnie. Dlatego rysując takie motywy, warto odejść od realizmu.


Pisanki 3D - gromada


Dość bezpiecznym i efektownym rozwiązaniem wzoru na pisankę jest gromada takich samych elementów, których kształt zaznacza jakiś kierunek. Mogą to być listki, oczy i trójkąty, jak na powyższych przykładach, albo też rybki, łódki, piórka, żuczki, pierwotniaki itd. Taki deseń ma trzy współistniejące zalety: 1) wystarczy umieć narysować jeden taki obiekt, żeby zrobić całą pisankę; 2) łatwo nimi wypełnić całą pisankę bez konieczności planowania kompozycji; 3) mogą one być ażurowe lub lite, ponieważ zawsze elementem wciągającym oko odbiorcy będzie ich kierunkowość.


Pisanki 3D - pola


Dzielenie pisanki na pola jest klasycznym sposobem na zdyscyplinowanie wzoru i nadanie mu rytmu. Jednak zazwyczaj robi się to dlatego, że planowane ornamenty są trudne, więc podział skorupki na mniejsze części pozwala to robić jakby modułowo. Tutaj chodzi jednak o inne podejście: pola niesymetryczne, które same są wzorem a nie szkieletem dla wzoru. Modułowość nie jest tu bez znaczenia, ponieważ minimalizuje ryzyko, że już na samym początku pisanka nie wyjdzie. Niemniej w kolejnym kroku można je wypełniać dowolną treścią graficzną. Często takie nierówne pola są jedynym rezultatem realizacji jakiegoś pomysłu, który nie wyszedł. Wówczaj sięgnięcie po to rozwiązanie ratuje pisankę i nasze samopoczucie. Wystarczy dostrzec owe pola jako potencjał i wypełnić je jakimkolwiek deseniem lub deseniami, różnicując zabarwienie nawet samych tylko samych pól. Efekt prawie gwarantowany.


Pisanki 3D - maziaje


Pisanka w maziaje może wydawać się czymś ekstrawaganckim, ale tak naprawdę jest to wzór najlbliższy naturalnegu kamuflażowi ptasich jajek. Jeśli noszą one jakiś wzorek, to są nakrapiane w plamy i centki. Tutaj natura spotyka się ze współczesnym malarstwem. Zaletą maziajów jest możliwość nakładania wosku bezpośrednio z rozgrzanego do płynności kawałka wosku. Deseń zależy od kształtu tego kawałka i temperatury wosku. Ale maziaje można tworzyć również pisakiem, wtedy są bardziej szczegółowe. W każdym razie jest to pisankowy freestyle.


Realizacja stypendium Marcina Skrzypka FILOZOFIA PISANKI ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Komponent: Odporność i konkurencyjność gospodarki; Inwestycja A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju.