Artykuły autora: Agata Kusto

Mały festiwal – wielka idea Na Rozstajnych Drogach

131 (4 2017) Autor: Krzysztof Butryn, Autor: Agata Kusto Dział: Festiwale

„Spotykamy się już po raz siódmy. Bywało różnie, sił czasem brak i lat coraz więcej na karku. Były momenty rezygnacji i poczucia bezsensu. Nie możemy jednak zaprzestać organizowania festiwalu”. W takich słowach redakcja gazety festiwalowej „Na Rozstajnych Drogach” zainaugurowała rozpoczęcie siódmej edycji festiwalu muzyki tradycyjnej, odbywającego się corocznie na terenie Ordynacji Zamojskiej Klucza Janowskiego. Z Krzysztofem Butrynem, pomysłodawcą, organizatorem i wykonawcą w sali zdziłowickiej remizy rozmawiała Agata Kusto.

fot. A. Kusto: Warsztaty z Bronisławem Rawskim. Szklarnia 2012

KODY teatralnie

130 (3 2017) Autor: Agata Kusto Dział: Festiwale To jest pełna wersja artykułu!

Tegoroczna edycja lubelskiego Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej KODY poświęcona była szeroko rozumianej teatralności. Pomysłodawcy i organizatorzy od lat bardzo skutecznie zaskakują odbiorców pomysłami łączenia „tego, co było zawsze” z „tym, co być może”. W samej nazwie festiwalu obecna jest pewna sprzeczność. Jeśli awangardę definiować jako „działanie burzące dotychczasowy porządek, reguły w estetyce czy sztuce”, to zestawienie jej z tradycją należałoby rozumieć jako przeciwstawność i ukazanie owego kontrastu. Tymczasem to, co oferują „zakodowani” artyści, często jest efektem przenikania się obu postaw lub całkiem zgodnego ich koegzystowania.

Fot. z arch. festiwalu: Kronos Quartet, podczas próby festiwalu KODY

Mikołajkowa tradycja Mikołajki Folkowe

127 (6 2016) Autor: Agata Kusto, Autor: Damian Gocół Dział: Festiwale To jest pełna wersja artykułu!

Dziś na wiele inicjatyw patrzy się przez pryzmat niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Czy coś nim jest, czy ktoś je chroni, czy kultywuje? Od czasu transformacji ustrojowej możemy cieszyć się wolnością wypowiedzi, a przestrzeń kultury poszerza się w niebywałym tempie. Jednocześnie dostrzegamy wartość w tym, że coś niezmiennie istnieje. Wyjątkową okazję do refleksji nad wartością dziedzictwa, kontynuowania tradycji, a jednocześnie wolności twórczej dały ostatnie Mikołajki Folkowe.

Fot. tyt. A. Kusto: Kapela z Innej Struny podczas konkursu Scena Otwarta 2016

Kolędować obcemu Przemysław Łozowski

127 (6 2016) Autor: Agata Kusto Dział: Wykonawcy To jest pełna wersja artykułu!

Przemek Łozowski dziś mieszka w Dublinie, ale pochodzi z Lublina, gdzie brał udział w wielu projektach muzycznych związanych z muzyką folkową, tradycyjną i etniczną. Od zawsze śpiewa, aranżuje i komponuje. Jest założycielem Navan Road Music & Arts Society, The SuperTonic Orchestra i The Dulcis Polonia Choir oraz szefem polonijnej szkoły w Droghedzie. O animowaniu kultury muzycznej na emigracji i powrotach do Borówka na Zamojszczyźnie rozmawiała z artystą Agata Kusto.

Stojąc na beczce Kilka refleksji z jarosławskiego festiwalu

126 (5 2016) Autor: Agata Kusto Dział: Festiwale To jest pełna wersja artykułu!

Jarosławski festiwal w tym roku doczekał się 24. edycji. Corocznie, w sierpniu organizowany jest przez Stowarzyszenie „Muzyka Dawna w Jarosławiu”, ale tym razem, prócz warsztatów, spotkań seminaryjnych, regularnych śpiewów liturgicznych (codzienne gregoriańskie jutrznie i nieszpory) i wielogodzinnych koncertów, do programu włączono Jarmark Jarosławski. Tym samym nawiązano do szczytnych tradycji XVI i XVII wieku. To tu odbywały się największe w Polsce i jedne z największych w Europie Środkowej jarmarki, na które przybywali kupcy włoscy, niemieccy, a także Ormianie, Tatarzy, Turcy, Węgrzy i Persowie. Wówczas i dziś styka się tu Wschód z Zachodem. Za sprawą handlu towarami i wymiany muzyką.

Pół wieku Kazimierza

125 (4 2016) Autor: Agata Kusto Dział: Festiwale To jest pełna wersja artykułu!

W albumowej publikacji wydanej z okazji dwudziestolecia kazimierskiego festiwalu Józef Burszta stwierdził, że gdyby nie ów festiwal „nasza kultura byłaby znacznie uboższa. Zanikałaby umiejętność gry na wielu regionalnych instrumentach i nie pojawiłoby się wielu utalentowanych młodych muzyków przejmujących od starszych sztukę ludowego muzykowania”.

fot. G. Hankiewicz

110 lat Muzeum Lubelskiego na Zamku

124 (3 2016) Autor: Agata Kusto Dział: Relacje

Muzeum Lubelskie założone zostało w 1906 r. i w ciągu 110 lat zgromadziło bardzo cenną kolekcję. Warto wiedzieć, że zbiory z zakresu archeologii, historii, sztuki, literatury, etnografii, geografii, militaria, numizmaty i judaika to blisko 170 tys. eksponatów.
W maju i czerwcu muzeum przygotowało wystawę przybliżającą kulturę boliwijskich Indian. 17 maja podczas otwarcia mieliśmy okazję wysłuchać krótkie referaty o. dr. hab. Tomasza Szyszki SVD o ewangelizacji Boliwii i o. dr. hab. Piotra Nawrota o zasadniczym temacie wystawy, jakim stała się muzyka baroku boliwijskich Indian.

fot. www.muzeumlubelskie.pl

Muzyka tradycyjna i miasto Krajowe Seminarium Etnomuzykologiczne

124 (3 2016) Autor: Agata Kusto Dział: Relacje

Krajowe Seminaria Etnomuzykologiczne odbywają się cyklicznie już od pięciu lat. Zeszłoroczny remont pięknych wnętrz Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego (pałac Tyszkiewiczów-Potockich przy Krakowskim Przedmieściu) uniemożliwił zorganizowanie konferencji, więc tegoroczna wiosna (16-17 kwietnia) była czasem IV zjazdu. Temat programu „Muzyka tradycyjna i miasto” spotkał się z szerokim odzewem nie tylko środowiska naukowego.

To niegłupio tromba

122-123 (1-2 2016) Autor: Agata Kusto Dział: Prezentacje To jest pełna wersja artykułu!

Płyta „Rozpoczął tedy fonograf zbieranie melodii podhalańskich…” zawiera nagrania Romana Zawilińskiego (1855-1932) z 1904 roku i Juliusza Zborowskiego (1888-1965) z lat 1913-1914, dokonane na Podhalu. Wydana została w 2015 roku przez Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem i Instytut Sztuki PAN.

Graj, muzyczko, rześko Lubelski folklor muzyczny w badaniach XX wieku

120 (5 2015) Autor: Agata Kusto Dział: Z teorii To jest pełna wersja artykułu!

Zainteresowanie tradycyjną kulturą muzyczną regionu lubelskiego samo w sobie stanowi intrygujący przedmiot badań. Historia folklorystyki polskiej dobitnie ukazuje zmianę postawy badawczej, od hobbystycznych inicjatyw I połowy XIX wieku po coraz bardziej zorganizowane działania, mające na celu dokumentację i analizowanie zebranego materiału źródłowego. Przełomowe dzieło Oskara Kolberga, stanowiące pierwszy systematyczny opis kultury ludowej tego obszaru, odcisnęło piętno na postawie badawczej kolejnych pokoleń folklorystów, etnografów i etnomuzykologów.

Dziś liczy się kuchnia „prosto od człowieka” Rozmowa z Waldemarem Suliszem

120 (5 2015) Autor: Agata Kusto Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

O zapamiętanych z dzieciństwa smakach, ukochanych miejscach Lubelszczyzny, życiowych pasjach i przemyśleniach z Waldemarem Suliszem, dyrektorem artystycznym Europejskiego Festiwalu Smaku w Lublinie, rozmawiała Agata Kusto.
fot. tyt. Cz. Czapiński

Taborowe życie

119 (4 2015) Autor: Agata Kusto Dział: Relacje To jest pełna wersja artykułu!

Już kolejne wakacje upływają pod znakiem niekończącego się strumienia warsztatów, festiwali, taborów. Mylił się ten, kto sądził, że po zakończeniu Roku Kolberga większość inicjatyw muzykanckich zniknie bezpowrotnie. Jest wręcz odwrotnie! Trudno spać spokojnie z włączonym Facebookiem, bo nieustannie bombardują nas nowe wieści z kończących się, trwających i zapowiadających wydarzeń muzycznych. Jednym z nich był niewątpliwie piąty już Festiwal Muzyki Tradycyjnej „Na Rozstajnych Drogach”, który w tym roku odbył się w dniach 1-5 lipca w Zdziłowicach, uroczej miejscowości Roztocza Zachodniego.

Siadaj i słuchaj! Warszawa Wschodnia

119 (4 2015) Autor: Agata Kusto Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

Okoliczności powstawania płyty są tak zawiłe i barwne, że opowiadanie o nich stało się niemal równoważne z samymi nagraniami. Jedna z historii opowiada o zakochanej w rosyjskiej wsi Podserednieje amerykańskiej pieśniarce, Mary Reichert, inna – o inicjatywach etnomuzykolożki Wiery Nikitiny, która już w latach 80. XX wieku zaczęła dokumentować swoistości wokalne tej miejscowości. Dla pasjonatów muzyki tradycyjnej zespół Warszawa Wschodnia jest tym, czym Kapela ze Wsi Warszawa dla środowiska folkowego. To śpiewacy zajmujący się dokumentacją, rekonstrukcją i wykonywaniem repertuaru polskiego, ukraińskiego, rosyjskiego, często z zachowaniem kontekstu kulturowego. Dość wspomnieć, że czynią to od wielu już lat, m. in. w ramach działalności Międzynarodowej Letniej Szkoły Muzyki Tradycyjnej organizowanej przez Fundację „Muzyka Kresów”, ale tym razem zrodziło się coś zupełnie wyjątkowego. „Ławeczka” jest efektem wieloletniego projektu mającego na celu ukazanie zrekonstruowanych śpiewów, które w specyficznej formie zachowały się w jednej z wsi sąsiadujących z ukraińskim Polesiem.

Świecie, świecie, marny świecie... Polskie zwyczaje rodzinne

118 (3 2015) Autor: Agata Kusto Dział: Prezentacja To jest pełna wersja artykułu!

Fonogram Źródeł jest konkursem, organizowanym przez Program 2, Radiowe Centrum Kultury Ludowej od 2008 roku jako inicjatywa z założenia motywująca lokalne społeczności do przedstawiania swoich muzycznych tradycji oraz artystów. Tak się też stało, że od kilku lat dzięki Fonogramowi Źródeł możemy poznawać i doceniać wartość różnorodnych zasobów archiwów, szczególnie tych z muzyką tradycyjną. Liderem w tym zakresie jest z pewnością Instytut Sztuki PAN, którego zespół pod kierownictwem Jacka Jackowskiego konsekwentnie opracowuje i wydaje płyty z nagraniami polskiej muzyki tradycyjnej, przechowywane w Zbiorach Fonograficznych IS PAN (dawne Archiwum Fonograficzne im. M. Sobieskiego).

Uwikłane inspiracje Recenzja płyty „Inspired by Lutosławski” wyd. For Tune 2014

116-117 (kwiecień 2015) Autor: Agata Kusto Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

U podstaw płyty „Inspired by Lutosławski” stoją liczne i złożone inspiracje. Sam Lutosławski inspirował się polską muzyką ludową. Wprawdzie nie czerpał bezpośrednio ze znacznie dostępniejszych (tuż po wojnie) „zasobów” autentycznych muzyków i śpiewaków ludowych niż ma to miejsce dzisiaj. Wykorzystywał zapisy etnograficzne a w przypadku „Tryptyku Śląskiego” (napisanego w latach realizmu socjalistycznego 1949-1955) była to antologia Jana Bystronia Pieśni ludowe z polskiego Śląska wydana wspólnie z Józefem Ligęzą i Stefanem M. Stoińskim jeszcze w międzywojniu.

Ja to zagram po swojemu

114 (paŸdziernik 2014) Autor: Agata Kusto Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

O wiejskiej muzyce, graniu w orkiestrach dętych i wielorakich doświadczeniach w nauczaniu gry na instrumentach, a także odkrywaniu muzyki polskiej przed Irlandczykami, z Przemysławem Łozowskim rozmawiała Agata Kusto.

Gramy Czikago!

114 (paŸdziernik 2014) Autor: Agata Kusto Dział: Z tradycji To jest pełna wersja artykułu!

Na Lubelszczyźnie w okresie międzywojennym, podobnie jak w innych regionach Polski, orkiestry dęte kształtowały się na bazie istniejących kapel wiejskich. Do tradycyjnego składu instrumentów (skrzypce z bębenkiem) dołączano instrumenty dęte przejmowane z galicyjskich orkiestr wojskowych. Muzycy nabywali umiejętności gry podczas służby wojskowej, poznawali też nowy repertuar. Do domów wracali z instrumentami, repertuarem i nowymi pomysłami na bardziej atrakcyjne muzykowanie. Kontynuowanie gry traktowano jako dodatkowe źródło dochodów. Można więc powiedzieć, że istnienie ludowych orkiestr dętych warunkował dostęp do instrumentów.