Prezentacje

Nirnaeth Xperimenta
„Neskoro v novembri”
2023, Dagdy Music

 

 

 

 

Czwarty krążek neofolkowej formacji Nirnaeth jest brzmieniowo dość odległy od wcześniejszych, w związku z czym został wydany pod szyldem Nirnaeth Xperimenta. Na płytę złożyła się godzina muzyki, siedem planowych utworów i trzy bonusy. To typowy album koncepcyjny, stanowi zamkniętą całość, którą spaja nie tylko główny, dominujący motyw muzyczny, ale łączy w sobie także motywy grafiki komputerowej. Charakteryzuje go brzmienie rodem z pogranicza polsko-czeskiego. Przynosi ze sobą fuzję niedyskotekowej elektroniki z neofolkiem i poezją rodem z obu stron Olzy. I to spowitej tajemniczą mgłą... Wielka w tym zasługa Piotra Smrtana Wójcika, pomysłodawcy tego projektu. Płyta miała pierwotnie ukazać się w listopadzie 2022 roku (stąd tytuł), ale opóźnienie oficjalnej premiery w żadnym stopniu nie wpłynęło na jej olbrzymią wartość. Smrtan przypomina liryki Tadeusza Micińskiego (tłumacząc jego poezję na język czeski), a obok nich zamieszcza własne wiersze, pełne słowiańskiego ducha. Do tego dodaje twórczość Ivana Krasko i Jaroslava Vrchlickyego, z tym że... teksty zostały umieszczone jedynie w książeczce dodanej do krążka, co zmusza słuchacza do zabawy w słowo i dźwięk we własnym zakresie! Każdy może dopasować lirykę do melodii. Ta znakomita, neofolkowa elektronika, przełamana bardzo delikatnym synthwave i ledwie czytelną nutą folku daje wytchnienie i jest podróżą w miejsca, za którymi się tęskni, ale trudno je jednoznacznie określić, choć dobrze widziane są oczyma duszy… Są one tajemnicze, niesamowite, czasem wieje grozą. Jest to też bardzo jesienna w brzmieniu płyta – mgły, deszcze, nostalgia są tu bardzo wyraźnie słyszalne. Całość skomponował i zagrał Piotr Wójcik z gościnnym udziałem Zerivana w utworze ósmym.

WTT

 

 

Grekow/Peev/Tsvetkov
„Balkan Grooves”
2023, Grekov/Peev/Tsvetkov

Krążek był promowany jeszcze przed jego nagraniem, a koncert miał miejsce późną jesienią 2022 roku w warszawskiej siedzibie Bułgarskiego Instytutu Kultury. Idea, by trzech wirtuozów bułgarskiej muzyki (neo)ludowej, etnojazzowej i world music połączyło siły, rodziła się przez co najmniej kilka lat, a pomysłodawcą był lider zespołu Sarakina – postać doskonale znana fanom folku w Polsce i nie tylko: Jacek Grekow. Peyo Peev to również u nas dość dobrze znany mistrz bułgarskiej gadułki, a jednocześnie ważna persona bułgarskiej sceny etno i filharmonicznej. Z kolei Hristyan Tsvetkov to postać ważna dla bułgarskiej muzyki – mistrz gitary klasycznej, łączący klimaty latynoskie i flamenco z nutą etnojazzową. Te trzy muzyczne osobowości stworzyły znakomitą kapelę, która łączy w sobie wszystko, co ci mistrzowie wnoszą do światowego etno. Większość kompozycji na płycie jest autorskich, ale czerpie garściami z tradycyjnej muzyki bułgarskiej i macedońskiej, która stanowi fundament dla dalszych przemyślanych improwizacji muzycznych. Znalazł się tu też jeden utwór stricte ludowy, lecz zagrany inaczej niż oryginalne źródło, zgodnie z duchem płyty. „Balkan Grooves” pokazuje zupełnie inne, mniej taneczno-rozrywkowe i bardziej kontemplacyjne oblicze bałkańskiej muzyki, wprowadzając ją na światowe salony sceny world music. Zgrabnie łączy to, co jest spuścizną przodków, i to, co jest dodane przez muzyków XXI wieku. Jazz, bossa nova, folk – to są najważniejsze filary „Balkan Grooves”, spajające nierozerwalnie to, co dawne i sprawdzone, z tym, co współcześnie wartościowe. Płyta-perła!

WTT

 

 

Karolina Lizer i jej Folk
Orkiestra „Onyks”
2023, Lizer Music

 

 

 

 

To druga płyta Karoliny Lizer (pierwsza nosi tytuł „Lśniąca. Łąkowe historie…”) – zdobywczyni aż trzech nagród na Premierach 59. KFPP w Opolu i uczestniczki finałów polskich preselekcji do Eurowizji 2022. Wokalistka jest również solistką Promnych i uczennicą Elżbiety Zapendowskiej.

Album rozpoczyna „Chateńka” – zakorzenione w naiwnej stylistyce tekst i melodia o tęsknocie za rodzinnym wiejskim domem. Maniera wykonawcza i pierwszoplanowy instrument strunowy nawiązują do wykonań współczesnych dziewczęcych wokalistek, choćby z Kwiatu Jabłoni. Drugim utworem jest „Czysta woda” – sentymentalna opowieść rodzinna w tonie Brathanków. Żywiołowi „Muzykanci” budzą podobne skojarzenia. Obie piosenki mają zresztą tych samych autorów. Muzykę napisał Marcin Partyka, kompozytor związany m.in. z Teatrem Muzycznym ROMA w Warszawie, a słowa – Tomasz Kordeusz. Są oni również odpowiedzialni za utwór „Ślad” nagrany z towarzyszeniem kobiecego chóru, urokliwy „Ptasi puch” i tytułowy „Onyks”. Z kolei „Białe koronki” i „Miejska”, piosenki napisane przez Karolinę Lizer, do których muzykę skomponował Mateusz Wachowiak, mają zupełnie inne, mało etniczne brzmienie. „Jedna” (słowa Pablopavo) to mocne brzmienie o zupełnie innym charakterze: przywodzi na myśl bałkańskie dokonania Kayah. „Pod lasem” to autorski utwór Lizer, w którym wokalistka ujawnia umiejętność śpiewu „białego”. Jest również autorką „Mazurskiej”: bałkańsko-cygańskiego tanga. W albumie znalazły się też „Kare konie” duetu Lizer–Wachowiak – porywający bałkański kawałek, któremu śmiało można wróżyć wielką popularność. CD kończy nostalgiczna, najpiękniejsza na całej płycie piosenka o miłości „Leć głosie”.

„Onyks” jest ciekawym produktem sceny pop z dobrymi tekstami i żywiołową muzyką przygotowaną przez akordeonistę Mateusza Wachowiaka (WoWaKin Trio i Bum Bum Orkestar). W Folk Orkiestrze towarzyszącej solistce grają i inni członkowie Bum Bum Orkestar: tubista Piotr Janiec oraz klarnecista Oliwier Andruszczenko. W piosenkach „Ptasi śpiew” i „Czysta woda” ich grupa gościnnie występuje w pełnym składzie. Muzycy inspirują się folklorem bałkańskim, żydowskim, cygańskim, miejskim. Pojawiają się też serbskie, a nawet greckie wątki muzyczne. „Onyksowi”, który znalazł się w dziesiątce albumów nominowanych do finału Folkowego Fonogramu Roku 2022, najbliżej do muzyki popularnej z elementami folku. Karolina Lizer z powodzeniem biegnie ścieżką wytyczoną przez Brathanków i Kayah w sielskim stylu pasującym do muzyki – boso i z kwiatami we włosach. Takiej propozycji na naszym rynku muzycznym dawno nie było.

TOC

 

 

Opracowanie i korekta na stronie internetowej: Weronika Wyrębek