ptaki

Ptaki święte i anielskie w polskiej kulturze ludowej

178 (1 2026) Autor: Martina Mandera-Rzepczyńska Dział: Z tradycji

W polskim folklorze i legendach pojawiało się wiele demonów, jak i istot człowiekowi przychylnych. Spora część tych złych miała postać ptaków – kruków, wron, sów, czarnych kur i kogutów. Wszystkie cieszyły się złą sławą. Przynosiły choroby i śmierć, a niektóre dla własnej uciechy porywały dzieci lub rozpraszały ogień, paląc całe wioski. Mimo tego nasi przodkowie nie tracili zaufania do pierzastych stworzeń i równie dużo z nich było kojarzonych pozytywnie. Były to przede wszystkim ptaki małe, żyjące w ludzkich obejściach i wśród pól

Nocna celebrytka

177 (12 2025) Autor: Małgorzata Słowik Dział: Za-chwycenia

Długie, jesienne wieczory to doskonały czas dla obserwatorów sów. Ludowa wyobraźnia otaczała te niezwykłe ptaki demoniczną aurą: Głos sowy, postać i dziwne jej a nocne obyczaje, samotność, nienawiść innych ptaków, wszystko to razem wzięte sprawia, że od niepamiętnych czasów sowa wzbudza tajemniczą obawę w człowieku, a ta bojaźń i odraza stały się początkiem wierzeń, […] u ciemnego ludu.

 

Fot. Pexels

Ptaki oczami świadków historii

176 (3 2025) Autor: Piotr Lasota Dział: Z tradycji To jest pełna wersja artykułu!

Moje spojrzenie na ptaki ma dwa wymiary. Z jednej strony od najmłodszych lat pasjonuję się ornitologią: obserwuję ptaki, fotografuję je, uczestniczę w obozach ornitologicznych. Z drugiej strony tematyka ta pojawia się w rozmowach, które prowadzę ze świadkami historii w ramach Programu Historia Mówiona w Ośrodku "Brama Grodzka - Teatr NN" w Lubliunie. W niniejszym tekście chciałbym skupić się na tym drugim aspekcie, prezentując kilka przykładów ludowych wierzeń o ptakach z Lubelszczyzny, o skowronkach, jaskółkach, sowach, kukułkach, srokach i kurach.

O ptakach w kulturze ludowej

171 (2 2024) Autor: Monika Klimowicz-Kominowska, Autor: Jarosław Nykiel, Autor: Marek Pióro, Autor: Piotr Lasota Dział: Sonda To jest pełna wersja artykułu!

Jedną z ważniejszych ról, jakie przypisywano i nadal przypisuje się ptakom w kulturze ludowej, jest posłaniec zmian, herold dobrych lub złych wydarzeń, które mogą nadejść. Pojawienie się lub konkretne zachowania niektórych gatunków przepowiadały los poszczególnych osób bądź rodzin, wieszczyły pogodę i urodzaj, zapowiadały nadejście wiadomości mogących odmienić bieg życia.

(Monika Klimowicz-Kominowska)

Kunszt naturze nigdy nie dorówna

163 (6 2022) Autor: Joanna Szadura Dział: Za-chwycenia To jest pełna wersja artykułu!

W wielu najważniejszych rzeczach jesteśmy uczniami zwierząt przez naśladowanie: od pająka nauczyliśmy się tkania i cerowania, od jaskółki – budowania, od ptaków śpiewających, łabędzi i słowika – śpiewu.

S. Ostoja-Chrostowski, Śpiewający słowik, drzeworyt, 1933. Źródło: Polona