Czym zajmują się tradycyjni rzemieślnicy? W sondzie udział wzięli: Krzysztof Zawacki, Aleksandra Zawacka, Ewa Skowysz-Mucha, Roman Guzek, Włodzimierz Ciszek, Paweł Piechowski.
Michał Żak to muzyk, podróżnik, multiinstrumentalista, uczestnik międzynarodowych projektów artystycznych, łączący różne style muzyczne – od muzyki klasycznej po
ludową. Współtworzy zespoły Janusz Prusinowski Kompania, TRANSatlantyk, Lautari, Tęgie Chłopy, Into the Roots i wiele innych. O muzycznych inspiracjach, międzynarodowej współpracy, dziadkowych cymbałach i nowych horyzontach w muzyce rozmawiała z nim Agnieszka Matecka-Skrzypek.
W Jasienicy Rosielnej majówki odbywają się nie tylko w kościele, ale również przy kapliczkach i krzyżach. Tradycja ta jest pielęgnowana i podtrzymywana szczególnie przez starszych mieszkańców miejscowości, którzy zachęcają młodzież i dzieci do uczestnictwa w nabożeństwie. Warto podkreślić, że śpiewy religijne związane z kultem Matki Bożej należą do najliczniej zachowanych w żywej tradycji śpiewaczej. Na tym terenie imponujący repertuar pieśni majowych obejmuje śpiewy kościelne i pozakościelne, a na uwagę zasługuje fakt, że pieśni oraz śpiewy teprzekazywane są kolejnym pokoleniom drogą ustną.
Fot. P. Wasylik.
O życiu tej młodej normandzkiej zakonnicy, której setną rocznicę kanonizacji obchodzimy w 2025 roku, napisać można niewiele. Nie ma tu pozornie wielkich dramatów, dalekich podróży misyjnych, fundacji klasztorów, mistycznych wizji. Hagiograficzna nuda! O Teresie z Lisieux.
Maria Baliszewska o ogniskach muzyki tradycyjnej, przekazywaniu piękna tradycji oraz młodych wykonawcach. Jak szkółki, fundacje i pasjonaci wychowują nowe pokolenia muzykantów?
Tomasz Janas o festiwalach i konkursach, pokazujących bogactwo współczesnej sceny folkowej. Jurorskie werdykty, nagrody i płyty.
Grzegorz Józefczuk o „folku” wędrującym przez świat – od Newport po Bali, od rzeszowskiej restauracji po londyńską modę. Z dystansem i humorem pokazuje, że folk to nie tylko muzyka.
W maju w Muzeum Śląskim została otwarta wystawa czasowa „Etnoalternatywa”, prezentująca modę inspirowaną górnośląskimi strojami ludowymi z niemal wiekową historią. To niejedyny projekt powstały w ostatnich latach, prezentujący świeże spojrzenie na krajowe folklor i tradycję. Przyglądamy się temu, gdzie polskie wzornictwo, moda i design wyraźnie czerpią z ludowości i etniczności, pokazując alternatywne neointerpretacje znanych od lat elementów, symboli i archetypów, podkreślając jednocześnie ich bogactwo, wielowymiarowość i łamiąc związane z nimi stereotypy i wynikające z nich kompleksy. Marta Leszek
Marta Moldovan-Cywińska o muzycznych mostach między Mołdawią a Rumunią. Autorka przybliża postaci sióstr Osoianu, które czarują tradycyjnymi pieśniami, oraz zespół Zdob şi Zdub - od lat łączący folk z rockiem i hip-hopem. O występach na Eurowizji i muzycznych porozumieniach.
Tomasz Kozłowski o muzyce greckiej, Keti Grey i laiko. Druga połowa stycznia 2025 roku przyniosła Grecji czułe pożegnanie jednej z najsławniejszych piosenkarek w historii kraju. Jeszcze w zeszłym roku media i Grecy cieszyli się z setnych urodzin artystki laiko, tradycyjnej piosenki miejskiej.
Ewa Kuszewska w tekście o Męskim Zespole Śpiewaczym, kosach i... babkach z piasku?
Gdy zdobywał Kilimandżaro, płakał z radości. W Chile trafił w sam środek rewolucji, a w Gujanie Francuskiej uratował leniwca. Dominik Maiński, doktor historii i historyk sztuki, podróżnik i przewodnik, o najtrudniejszych i najpiękniejszych chwilach ze swoich licznych ekspedycji, spotkaniach z lokalnymi społecznościami oraz refleksjach towarzyszących jego wędrówkom opowiedział w rozmowie z Małgorzatą Adamczyk.
O słowikach - ptakach i ich legendarnej genezie, znaczeniu w kulturze ludowej, przysłowiach, pochodzeniu słowa i... nazwiska - Małgorzata Słowik.
Różnokolorowe folklory, zespoły pieśni i tańca, do tego najlepiej i „chata rozśpiewana”, a przede wszystkim przekonanie, że sztuka zwana ludową czy naiwną musi wpisywać się w ten nurt. Ma dawać złudne poczucie sielskości, beztroski i najlepiej nie zadawać pytań, nie wytrącać nas z dobrego samopoczucia ludzi kochających to, co proste, swojskie i nieskomplikowane w odbiorze – czekające na nas – kolonizatorów, którzy nadadzą im znaczenie. Wybierzemy się w świat mitycznych dzikich, porozmawiamy z jakimś prymitywem, może przywieziemy artefakt, a potem podsumujemy jak Karol Borowiecki z Ziemi Obiecanej Reymonta: „[…] i to jest noble. Dlatego człowiek ma humor i ochotę na życie”. Łukasz Ciemiński o rzeźbach Jana Chodary ze Stanisławowa na Roztoczu.
fot. eOstroleka.pl.
Współczesne bajki dla dzieci mają nie tylko zabawiać i uczyć najmłodszych; edukują w zakresie szeroko rozumianych zasad regulujących życie człowieka w społeczeństwie i przynoszą informacje o najbliższym otoczeniu. Sporo z nich dowiedzieć się można także o kulturze i muzyce ludowej. Ewelina Grygier o twórczości Byunga-Chula Hana.
fot. Ronald Patrick.
O I Międzynarodowym Seminarium Etnomuzykologicznym organizowanym przez Polskie Seminarium Etnomuzykologiczne w dniach 4–6 kwietnia 2025 roku
w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie Agata Kusto.
O spotkaniu promocyjnym książki Sztuka wymaga czułości (rozmowa Tomasza Janasa z Maciejem Rychłym) wydanej w grudniu 2024 roku. Spotkanie z Maciejem Rychłym poprowadził Andrzej Maszewski. Jak pisze Justyna Michniuk: „Długa kolejka chętnych do autografu, dedykacji i rozmowy z Maciejem Rychłym jest dowodem na uniwersalizm jego muzyki oraz zainteresowanie muzyką źródeł wśród różnych pokoleń”.
O jubileuszowej Gali Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej” i zwycięzcach Agnieszka Wyszomirska.
O tegorocznej edycji festiwalu KODY i koncertach zespołów kIRk i Ensemble Kompopolex Julia Baczewska oraz Julia Garwacka.
Przedmiotem recenzji Andrzeja Konachowicza jest nowo wydana publikacja pt. Bohohłasnyk Emiliana Witoszyńskiego. Witoszyński (nie)zapomniany, opracowana naukowomuzycznie przez prof. dr. hab. Włodzimierza Wołosiuka, z wstępami Najprzewielebniejszego Abla Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego, wydana przez Chełmskie Centrum Kultury Prawosławnej w Chełmie w 2024 roku.
Album „Nierozpoznana wieś” Radical Polish Ansambl to z pewnością jeden z ciekawszych fenomenów roku 2024. Bezkompromisowe brzmienie, oryginalność pomysłów, nowatorstwo twórcze – z pewnością każdy, kto słyszał ich nagrania bądź koncerty, mógłby się zgodzić z tym skróconym opisem ich twórczości. W niniejszej recenzji Wojciech Bernatowicz opisuje, na czym polega magia tej płyty.
Małgorzata Wielgosz recenzuje film „Magia Podlasia. Szeptuchy” w reżyserii Małgorzaty Szyszki.
Prezentacje: Ece Seçkin „Spektrum” oraz Godofe Keios „Promaneta (Meia do Phoder e Crónicas Adjacentes)”.
W nowościach książkowych:
Lucian Boia, Dlaczego Rumunia jest inna?;
Wojciech Wilczyk, Magdalena Zych (red.), (Nie)widzialne pomniki wolności;
Janusz Radwański (oprac.), Kto nie wierzy, niech sprawdzi. Bajki Lasowiaków i Rzeszowiaków.