Z zespołem Čankiou, gwiazdą tegorocznych "Mikołajek Folkowych" rozmawiała Maria Tarkowska.
Główny koncert trwa już od kilku godzin, a w garderobie Čankiou nie widać śladów stresu. Przed chwilą krótki spacer po Starym Mieście w Lublinie, za chwilę próba, a teraz czas na chwilę relaksu. Zebrali się jednak wszyscy i obiecali odpowiedzieć na kilka pytań.
Poznaniak. Socjolog kultury z żyłką poszukiwacza i odkrywcy. Niegdyś związany półprofesjonalnie z muzyką folkową. Pragnie wywołać ferment w środowisku folkowym. Swoją książkę, w której umiejętnie łączy naukowe podejście z przystępnym, nieco humorystycznym językiem, napisał z miłości do muzyki. Jakież było moje zdziwienie, kiedy okazało się, że Adam Czech, autor „Sprzedawców wiatru” nie jest panem w średnim wieku, a młodym, bo dwudziestosiedmioletnim człowiekiem. Przekonanie to zrodziło się po przeczytaniu „Sprzedawców...”, dzieła dojrzałego, a jednocześnie świeżego i oryginalnego.
Jacek Hałas to prawdziwy człowiek renesansu, jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, a także muzykiem, kompozytorem i tancerzem. Ma swój sposób na życie i konsekwentnie go realizuje. Od 2005 roku wraz z żoną Alicją i czwórką dzieci podróżują po Europie ze swym najnowszym projektem artystycznym - "jurta", który jest najpełniejszą formą prezentacji ich zainteresowań, czyli pasji tańcem korowodowym i wirowym oraz tradycjami wędrownych śpiewaków. Na szeroką skalę zajmują się warsztatami i działalnością edukacyjną.
Mari Boine to jedna z najwybitniejszych postaci sceny world music. Jest najbardziej znaną osobistością na scenie muzycznej swego regionu. Mieszka na północy Norwegii, należy do ludu Sámi. Jej muzyka wymyka się wszelkim klasyfikacjom. Jej fundament stanowi tradycja śpiewu joik, ale można doszukać się wielu elementów muzyki współczesnej, od klasyki, jazzu, rocka do awangardy. Może też dlatego, że jej muzyka zaciera granice między muzyką świata, folkiem, jazzem czy rockiem. Jak sama mówi - nigdy nie widziała przed sobą celu ostatecznego swoich działań - raczej była zainteresowana ciągłym podróżowaniem i poszukiwaniem.
Debiutowała na początku lat osiemdziesiątych, choć sławę przyniosła jej dopiero płyta "Gula Gula", która ukazała się w 1989 roku nakładem wytwórni Petera Gabriela. Płyta uczyniła Mari Boine osobą znaną. Osobą której "słucha się". Wielu ludzi zaczęło postrzegać Mari Boine jako rzecznika, "ambasadora kultury" ludu Sámi. Choć ona sama się za niego nigdy nie uważała - Nie mogę reprezentować całego mojego ludu. Ale mogę opowiedzieć moją historię jako Sámi, to jest mój sposób by pokazać część naszego świata. Mogę opowiedzieć o moim bólu i ucisku, ale również o radości bycia częścią kultury tak bliskiej i przyjaznej naturze. Nie zawsze byłam tak aktywna politycznie - to przyszło razem z muzyką.
Współpracowała z wieloma wybitnymi muzykami m.in.: Janem Garbarkiem, Kari Bremnes Ole Pausem, Peterem Gabrielem.
Koncert Mari Boine w ramach Festiwalu Warszawskiego. Skrzyżowanie Kultur został objęty patronatem Ambasady Królestwa Norwegii.
Kto raz w życiu usłyszy muzykę Żywiołaka, temu już trudno będzie pogodzić się z faktem, że muzyka ludowa jest jednak nieskończoną i nieprzewidywalną materią. Każdy z muzyków dodając swój pierwiastek do kotłującej się i huczącej idei dodaje nową jakość do muzycznego rynku świata. Muzyka żywiołów i żywiołowość muzyków tworzących zespół, który od 2005 roku oprócz Roberta Jaworskiego i Roberta Wasilewskiego twórców grupy, wzbogacił się o dziki wokal Izy Byry a wkrótce także nieposkromiony głos Ani Piotrowskiej. Najczęstszym rotacjom podlegało miejsce w sekcji rytmicznej, najpierw był to Michał „Thorn”, następnie Maciej Łabudzki a od 2007 roku Maciej Dymek.
Fragment wywiadu z Janem Kędzierskim, harmonistą z Rdzuchowa przeprowadził Tomek Rokosz przy niewielkim udziale Waldka Samociuka, transkrypcja: Małgorzata Wielgosz
Od wielu lat już Tarnów, średniej wielkości miasto na południu Polski, wyróżnia się na mapie nie tylko Europy, ale nawet świata. Właśnie tutaj powstało pierwsze i jedyne muzeum, które posiada stałą ekspozycję o tematyce romskiej. Jest to fenomen na szeroką skalę, zważywszy, że od tamtej pory powstało jeszcze tylko jedno takie miejsce, w czeskim Brnie, założone w latach dziewięćdziesiątych przez elitę romskiej inteligencji.
Muzeum cygańskie, bo tak zwykle nazwa się tę tarnowską placówkę, powstało z inicjatywy Adama Bartosza, etnologa, etnografa, cyganologa, dyrektora Muzeum Okręgowego w Tarnowie. "Roma, Cyganie - historia, kultura" jest nazwą właściwą placówki, odnoszącą się do stałej wystawy zbiorów cyganologicznych Muzeum Etnograficznego, będącego jednym z oddziałów Muzeum Okręgowego w Tarnowie.
Znaleźć panią Krystynę Gil wcale nie jest trudno. Dość szybko udaje się nam zdobyć numery telefonów i adresy - z Internetu i od osób prywatnych. Schody zaczynają się w momencie, gdy chcemy porozmawiać osobiście, bo ciągle tylko słyszymy od współpracowników, od męża: Już wyszła do świetlicy, właśnie jest w sklepie, chyba jest w urzędzie, idzie do domu...
Pani prezes Stowarzyszenie Kobiet Romskich, wyróżniona w plebiscycie "Poza stereotypem" - Senior Roku 2006 za działania na rzecz integracji romskiej mniejszości narodowej jest kobietą szalenie aktywną, dla dzieci - romskich, polskich, które przychodzą do świetlicy jest po prostu babcią.
Jak dobrze nagłośnić koncert? Poradzić sobie z cichutka kalimbą i jęczącą lirą korbową? Czym różni się miks od masteringu? I dlaczego pewne niepozorne kabelki kosztują aż dwa tysiące? Wyjaśnia Tadeusz Mieczkowski - rezyser dźwięku, który przygotowywał ostatnio płytę Anny Marii Jopek i Patha Methenego - współautor nagrań wielu zespołów folkowych.
Jerzy Burdzy ma za sobą kilkuletni staż na stanowisku dyrektora Agencji Koncertowej PSJ, wieloletnią współpracę z Wydziałem Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego, produkcję audycji radiowych w Polskim Radiu (Radio Bis i Program III PR) oraz maleńkim Radiu Mazowsze. Jest współautorem programu komputerowego przeznaczonego dla muzyków - amatorów. W jego dorobku znajduje się płyta Zespołu Polskiego "Oj chmielu" i kaseta kapeli Burczybasy zatytułowana "Idzie Maciek ...". Niektórzy rozpoznali go w filmie "Ogniem i mieczem". Prawdziwą pasją Jerzego Burdzego jest jednak uczenie, o czym wiedzą nie tylko uczniowie, ale też dzieci z pobliskiego domu dziecka, do których także czasem zagląda.
Michał Czachowski - muzyk, kompozytor, publicysta, architekt, jeden z najlepszych gitarzystów flamenco w Polsce. Koncertujący z sukcesami na całym świecie, współpracujący ze znakomitymi muzykami z Hiszpanii i Indii. Swoje umiejętności rozwijał między innymi u boku takich gitarzystów flamenco, jak Rafael Cortés, Gerardo Nunez i Salva del Real. W 1998 roku otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki. Po występie na międzynarodowym festiwalu w Cabella Ligure we Włoszech, został zaproszony do Akademii Muzycznej w Nagpur w środkowych Indiach. Tam pracował jako nauczyciel gitary, równocześnie ucząc się gry na tradycyjnym, indyjskim instrumencie strunowym - sitarze. W 2005 roku wydał płytę "Indialucía - Tam Gdzie Wschód Spotkał Zachód". "Indialucía" będącą połączeniem flamenco z muzyką Północnych Indii. Album ten stał się jedną z najlepszych płyt world music w USA w 2006 roku. Od wielu lat, Michał jako jedyny na Śląsku zajmuje się nauczaniem gry na gitarze flamenco. Prowadzi także szkołę oraz publikuje artykuły na temat tej muzyki na łamach pism: angielskojęzycznego "Flamenco International Magazine" oraz polskich: "Świat Gitary" i "Jazz Forum". Występował razem z takimi wielkimi muzykami flamenco jak: tancerze Eduardo el Clavijo, Teo Barea, Carlos Troya i Maite Saez, cajonista Ricardo Espinosa, flecista Domingo Patricio, gitarzyści Rafael Cortés, Gerardo Nunez, Rafael Cuen Garibi czy wirtuoz instrumentów perkusyjnych Pierluca Pineroli, oraz mistrzami muzyki indyjskiej: tancerz Pratap Pawar, sitarzysta Avaneendra Sheolikar, tablista Sandesh Popatkar, Sukhvinder Singh, znakomity śpiewak Prasad Khaparde oraz amerykański wirtuoz sarodu Steven Day. W roku 2004 oraz 2005 Michał Czachowski został wybrany przez czytelników pisma "Gitara i Bas" najlepszym gitarzystą flamenco. Właśnie wrócił z prawie dwumiesięcznej trasy koncertowej po Indiach.
Projekt Maćko Korba - tak o zespole mówi jego założyciel Maciej Cierliński, mistrz liry korbowej, uczeń Pascala Lefeuvrea. Zespół jest zwycięzcą tegorocznego X Festiwalu Folkowego Polskiego Radia "Nowa Tradycja". Za każdym razem, gdy pojawiają się nowe twarze, powstaje nowa jakość, ale zawsze w projekcie Maćko Korby jest wspólny mianownik - eksperymenty na lirze korbowej, a przy tych wszystkich projektach łącznikiem jest także osoba Maćka Cierlińskiego. Swego czasu z zespołem grał Mohammed Mbow, Mariusz Kozioł, Wojtek Krzak. Obecny skład to, oprócz Maćka, Milena Machczyńska - śpiew, Ryszard Latecki - fisharmonia, trąbka, łańcuchy i Maciej Kierzkowski na bębnie huculskim
Dave Pegg zaczynał muzyczną karierę m.in. z muzykami Led Zeppelin. Potem związał się z folkową formacją Ian Campbell Folk Group, w której spotkał Dave'a Swarbricka. Do Fair Convention trafił w 1970 roku. Przez 16 lat był też równolegle basistą Jethro Tull. W zespole gra na gitarze basowej, mandolinie, śpiewa, a wraz z żoną prowadzi interesy grupy. Jest współorganizatorem festiwalu w Cropredy. Z Deve'em Peggem rozmawia Krzysztof Opalski.
Z Urszulą Dudziak - wielką damą polskiego i światowego jazzu - ostatnio koncertującą wraz z Grażyną Auguścik na "Festiwalu Dygacza" z ludowym repertuarem, który pochodzi z ich najnowszej, wspólnej płyty "To i Hola", spotkałem się kilka dni po festiwalu, w jednym z warszawskich pubów. Ekspresyjna i skupiona na scenie, prywatnie nie ma w sobie nic z gwiazdy. Jest dowcipna i otwarta. Z pasją opowiada o swej twórczości i chwali się rodzinnymi fotografiami. Na umówione spotkanie, późno wieczorem, przyszła punktualnie. Trochę zmęczona, po całodziennej muzycznej sesji nagraniowej w Łodzi do realizowanego właśnie filmu, ale uśmiechnięta i najwyraźniej zadowolona ze spotkania.
Po koncercie piosenki żeglarskiej dla dzieci "Szancik" w ramach "Silesian Shanties 2000" z Wojciechem Dudzińskim z zespołu "Ryczące Dwudziestki" spotkali się Anna Dzikowska i Andrzej "Kaźmierz" Wandrasz
Piotr Kędziorek Etnolog, od 1994 r. pracownik Radiowego Centrum Kultury Ludowej. Jest autorem audycji poświęconych polskiej i egzotycznej kulturze tradycyjnej, tematyce antropologicznej, a także Polakom zamieszkałym na obczyźnie. Organizował i uczestniczył w wyprawach na Ukrainę, do Rumunii, Kazachstanu i Gruzji śladami tamtejszej Polonii. W programie drugim Polskiego Radia prowadzi autorską audycję: "Żywy świat". Oprócz działalności stricte radiowej bierze udział także w folkowych wydarzeniach. Zasiadał m.in. w komisji kwalifikacyjnej "Nowej Tradycji" oraz w jury konkursu "Scena Otwarta", odbywającego się w ramach "Mikołajków Folkowych", reprezentując jednocześnie RCKL. Po reorganizacji Radiowego Centrum Kultury Ludowej został jego kierownikiem.
O Emilu Mihaiu - urodzonym w rumuńskiej wsi Buza regionu Kluż (rum.: Cluj) - mówi się, że jest najlepszym skrzypkiem współczesnej Transylwanii (zwanej też Siedmiogrodem). Wykonuje muzykę rumuńską, węgierską i cygańską z siłą, klarownością dźwięku, rozległością frazy i elegancją rytmu. Podczas "Mikołajków Folkowych" w grudniu 2006 roku w Lublinie na scenie towarzyszyli mu Adalbert Balaci (altówka) i Zeno Zanc (kontrabas).
Gjallarhorn to profesjonaliści i magowie zarazem. Przeprowadzenie wywiadu z jednym z ulubionych zespołów jest dość stresującym zadaniem. Wszelkie obawy zostały na szczęście szybko rozwiane. Z tą folkową fińską formacją udało mi się spotkać tuż przed jej letnim koncertem w sztokholmskim klubie "Stallet" - najważniejszym miejscu fanów world music w stolicy Szwecji. Uczestnikami rozmowy byli: Jenni Wilhelms (wokal), Adrian Jones (mandola, skrzypce), Peter Berndalen (perkusja), Göran M?nson (flety) oraz Martin Kantola (inżynier dźwięku, twórca The NU-47 Microphone Project). Po pierwszym pytaniu - o nazwę zespołu, która została zaczerpnięta z mitologii nordyckiej - wątki mitologiczne i legendarne towarzyszyły już całemu spotkaniu.
Antoni Kania to ostatni polski klezmer (w starym tego słowa znaczeniu); z niejednego pieca chleb jadł. Któż, nawet spoza folkowego środowiska, nie zna wylansowanej przez niego "Lipki"? Niezwykły gawędziarz, kolekcjoner i twórca instrumentów. Tylko część jego bogatego życia artystycznego udało się zmieścić w rozmowie przeprowadzonej przez Tadeusza Konadora.
Capoeira ma więcej wspólnego z psychologią niz gimnastyką - o tym rozmawiali w Jaworniku polscy capoeirzyści, uczestnicy "Spotkań Ludzi Gór"