Artykuły z działu: Recenzja

Podlaska impreza. Sw@da i Niczos

176 (3 2025) Autor: Wojciech Bernatowicz Dział: Recenzja

Nieznany wcześniej szerzej duet Sw@da i Niczos zdobył rozpoznawalność dzięki występowi w preselekcjach do Eurowizji, gdzie zwrócił uwagę oryginalnym połączeniem rapu, elektroniki i gwary podlaskiej. Liczne media szybko dostrzegły wyjątkowość ich brzmienia, wskazując na świeżość i autentyczność projektu. Album "#INDAWOODS" dowodzi, że artyści potrafią przekuć rozgłos w trwały suckes artystyczny, łącząc folkowe inspiracje z nowoczesną produkcją w mieszankę, która buduje ich unikatową tożsamość.

Witoszyński (nie)zapomniany Bohohłasnyk

175 (2 2025) Autor: Andrzej Konachowicz Dział: Recenzja

Przedmiotem recenzji Andrzeja Konachowicza jest nowo wydana publikacja pt. Bohohłasnyk Emiliana Witoszyńskiego. Witoszyński (nie)zapomniany, opracowana naukowomuzycznie przez prof. dr. hab. Włodzimierza Wołosiuka, z wstępami Najprzewielebniejszego Abla Arcybiskupa Lubelskiego i Chełmskiego, wydana przez Chełmskie Centrum Kultury Prawosławnej w Chełmie w 2024 roku.

Bez kompromisu Radical Polish Ansambl

175 (2 2025) Autor: Wojciech Bernatowicz Dział: Recenzja

Album „Nierozpoznana wieś” Radical Polish Ansambl to z pewnością jeden z ciekawszych fenomenów roku 2024. Bezkompromisowe brzmienie, oryginalność pomysłów, nowatorstwo twórcze – z pewnością każdy, kto słyszał ich nagrania bądź koncerty, mógłby się zgodzić z tym skróconym opisem ich twórczości. W niniejszej recenzji Wojciech Bernatowicz opisuje, na czym polega magia tej płyty.

Wspomnienia babki Paulina Wengeroff

174 (1 2025) Autor: Łukasz Ciemiński Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

W 2023 roku Wydawnictwo Naukowe PWN w ramach serii „Żydzi. Polska. Autobiografia” wydało dwutomowe dzieło autorstwa Pauliny Wengeroff (1833–1916) zatytułowane Wspomnienia babki. Obrazy z dziejów rosyjskich Żydów w XIX wieku. Publikacja stanowi część większej całości, która w założeniach wydawcy obejmować będzie 27 tomów literatury wspomnieniowej opisującej historię, kulturę, życie codzienne Żydów zamieszkujących tereny dawnej Polski.

Rękopis znaleziony w Gdańsku Kaszubska Madonna

173 (4 2024) Autor: Monika Mellerowska Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

Jeden z bohaterów książki Jerzego Limona Kaszubska Madonna na pytanie „Dlaczego o Matce Boskiej?” odpowiada dość niepokojąco „Chyba nie zdołam tego wyjaśnić, trzeba by od początku”. A początek opowieści o rzeźbie Matki Boskiej cudami słynącej znajduje się w historii o Henryku IV, ale do tego długa jeszcze droga, bowiem książka napisana przez Jerzego Limona nie trzyma się chronologii. Początkiem nie tyle mglistej historii o kaszubskiej Madonnie, ile samej książki Jerzego Limona jest ta opowieść, z której później wynika tajemniczy rękopis, jaki miał posłużyć autorowi za kanwę książki pierwszy raz opublikowanej ponad ćwierć wieku temu.

Poniósł się łemkowski „Hołos” we Wrocławiu

173 (4 2024) Autor: Gabriela Gacek Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

24 listopada 2024 roku zapisał się w historii obecności Łemków na Dolnym Śląsku jako dzień wyjątkowy: w Narodowym Forum Muzyki we Wrocławiu odbyła się prapremiera opery kameralnej „Hołos” autorstwa Darii Kuziak, młodej kompozytorki, absolwentki Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu w klasie prof. Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. To pierwsze dzieło tego gatunku, napisane przez Łemkinię o Łemkach, zaprezentowane dzięki staraniom i wielkiemu zaangażowaniu dolnośląskiej wspólnoty łemkowskiej.

fot. S. Herbut

Pierwsza kwadra (12” mix) Księżyc Grzybiarek

172 (3 2024) Autor: Joanna Skowrońska Dział: Recenzja

Księżyc Grzybiarek – wiele obiecujący tytuł. Dwa potężne i wielowymiarowe symbole, z którymi mierzy się w swojej trzeciej książce poetyckiej Agata Jabłońska. Tomik aż kapie od księżycowej poświaty, pełen jest głęboko ukrytych sensów i odniesień do folkloru, literatury, malarstwa, muzyki, filmu. Zabiera w nocną podróż po kobiecej duszy: przez miasto, las, połoniny i w zaświaty. Jednocześnie zawiesza księżyc nad lasem wpół do pełni, nie dając zgłębić całości oferowanych znaczeń.

JaMazurki Kapela Brodów

171 (2 2024) Autor: Piotr Dorosz Dział: Recenzja

Kapela Brodów to grupa o wyjątkowej pozycji na polskiej scenie muzyki tradycyjnej i folkowej. Najwyższa jakość muzycznej twórczości zespołu wynika: po pierwsze, z faktu, że tworzą go znamienici muzycy (skład na przestrzeni lat był zmienny, jednak zawsze bardzo dobry), po drugie – z bogatego, wieloletniego doświadczenia w graniu „muzyki korzeni”, jakie jest udziałem każdego z nich.

Raz, dwa, trzy, Matka Boża patrzy Co widziała Matka B.

170 (1 2024) Autor: Monika Mellerowska Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

Bardo i Matka Boża są jak synonimy. Nie wiadomo już dziś, czy pierwsza była miejscowość, czy też ta zbudowała się wokół kultu figury Matki Bożej. Dość powiedzieć, że historia Barda, przynajmniej przez tysiąc lat rozgrywała się na oczach Maryi z początkowo wartańskiego, a później bardzkiego kościoła.

Eksperyment po polsku Polonez

170 (1 2024) Autor: Wojciech Bernatowicz Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

Pod koniec 2023 roku ukazała się niezwykła płyta kwartetu Lumpeks pt. „Polonez”. Na zespół składa się troje pochodzących z Francji instrumentalistów (Louis Laurain, Pierre Borel oraz Sébastien Beliah) oraz lubelska wokalistka Olga Kozieł. Należy zaznaczyć, że o ile Kozieł wywodzi się ze środowiska folkowego, o tyle pozostali muzycy związani są przede wszystkim z jazzem oraz muzyką eksperymentalną. Album sfinalizowany przez francuskie wydawnictwo Umlaut Records stanowi nie lada gratkę dla słuchaczy, którzy lubią sięgać do różnych nurtów stylistycznych.

Piękna i bestie, czyli „Chłopi”

169 (6 2023) Autor: Remigiusz Mazur-Hanaj Dział: Recenzja

W II klasie liceum na półrocze miałem trzy „bańki”, jak wtedy mówiono na ocenę niedostateczną. Dzień, a czasem dwa w tygodniu spędzałem na wagarach w kinie Iluzjon. To właśnie wtedy poznałem dużą część klasyki polskiego oraz światowego kina, co ukształtowało mój gust filmowy. Wspominam o tym, by podkreślić, że moja perspektywa obcowania z kinem może być dla niektórych specyficzna, choć mnie wydaje się normalna. Widzę, że młodsze pokolenie jest w sposób naturalny o wiele bardziej zanurzone we współczesnej kulturze pop oraz mainstreamie. Czasem słyszę: „Nie ciśnij tak, może to bardziej rozrywka?”. Ja jednak uważam, że sztuka nie jest jedynie rozrywką, ponieważ posiada coś, co mnie przełamuje, rozwija, niepokoi, stawia pytania, sprawia, iż wychodzę z kina inny, dowiaduję się czegoś o sobie, nawet jeśli wydaje mi się, że siebie już znam. Dowiaduję się czegoś nowego nawet na tematy, o których mam dużą wiedzę. Po seansie czuję się zaskoczony i jednocześnie wychodzę z kina z jakąś rozterką. Takie oczekiwania uważam za podstawowe oraz takie, które przez film powinny zostać spełnione. Tego w „Chłopach” niestety zabrakło.

Hańba! w Zgrzycie

169 (6 2023) Autor: Jakub Kozłowski Dział: Recenzja

Ciężko zaprzeczyć, że krakowska Hańba! jest jednym z zespołów dość wyraźnie błyszczących na polskiej scenie alternatywno-folkowej, przedstawiającym przy tym swoją interpretację folku miejskiego połączoną z punkowym sznytem. Ta nietuzinkowość związana jest, oczywiście oprócz treści muzycznych, z kwestiami takimi jak np. stroje muzyków nawiązujące do powszechnego wyobrażenia ulicznych grajków z dwudziestolecia międzywojennego czy dobór instrumentarium.

Muzyczny spacer po Polesiu i Podlasiu Hajda Banda

168 (5 2023) Autor: Piotr Dorosz Dział: Recenzja

„Hajda na Hajdę!” – tymi słowami zachęcam do wybrania się przy najbliższej sprzyjającej okazji na koncert zespołu Hajda Banda – polsko-białoruskiej grupy muzycznej. Specjalizuje się w wykonawstwie melodii przede wszystkim z polskiej i białoruskiej części Polesia, a także południowo-zachodniego Podlasia i pogranicza mazowiecko-podlaskiego tak na tradycyjną, jak i folkową nutę.

Czas jesienny Myszy & Ludzie

167 (4 2023) Autor: Maciej Froński Dział: Recenzja

Po dłuższym okresie prac w studiu ukazała się wreszcie w tym roku „Jesienna”, płyta reprezentującego gatunek poetyckiego folku zespołu Myszy & Ludzie – zespołu niby względnie nowego, ale i starego, bo skupiającego muzyków grupy Na Bani i jej wcześniejszego wcielenia, HGW, a więc ludzi, którzy, choć nie w tym samym składzie, to jednak grają ze sobą już ponad 30 lat. Jak sami piszą – wkroczyli w swój czas jesienny.

Siła wariantu Siew symfonicznie

167 (4 2023) Autor: Wojciech Bernatowicz Dział: Recenzja

W bieżącym roku pojawiła się na polskim rynku płyta, która nie miała precedensu. Zespół Kosy, w którego skład wchodzą Aleksandra Gronowska, Kasia Pakosa, Anastazja Sosnowska oraz Kasia Szatela-Pękosz, wydał album „Siew symfonicznie” nagrany z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Sudeckiej pod batutą Agnieszki Franków-Żelazny. Sama idea ma kilkudziesięcioletnią tradycję, natomiast w Polsce dotychczas niewielu artystów zdecydowało się na tego rodzaju kooperację. A na rynku muzyki folkowej zdarzyło się to po raz pierwszy.

Na styku kultur Pieśni Poniemnia

166 (3 2023) Autor: Piotr Dorosz Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

„Pieśni Poniemnia. Pieśni Beskidu Sądeckiego” to wydawnictwo bezprecedensowe. Gdzież tu owa wyjątkowość? – zapyta Czytelnik. Wszak płyt z pieśniami tradycyjnymi zza naszej wschodniej granicy ukazało się wiele. Owszem, ale krążek ten jest bodaj pierwszym w historii polskiej fonografii, na którym utrwalono śpiew muzykologów.

Podróż do granic folku Odpoczno

164-165 (1-2 2023) Autor: Wojciech Bernatowicz Dział: Recenzja

Odpoczno to łódzki kwartet, który na swoim koncie miał już wcześniej wydany album „Odpoczno” (2018) łączący nawiązania do tradycji muzyki opoczyńskiej, rocka psychodelicznego i alternatywnego. Mimo iż powrót grupy w postaci „Dryfu” cechują podobne inspiracje, to tym razem mamy do czynienia z albumem dużo dojrzalszym zarówno estetycznie, jak i formalnie. Miks muzyki ludowej oraz gatunków tanecznych i rockowych uzyskuje na nowej płycie Odpoczna inny wymiar.

Pół wieku folk-rockowych wspomnień Fairport Convention

163 (6 2022) Autor: Krzysztof Opalski Dział: Recenzja

Gonna See All My Friends – A People’s History of Fairport Convention jest najnowszą pozycją brytyjskiego autora i wydawcy Richarda Houghtona, która ukazała się w listopadzie 2022 roku nakładem Spenwood Books. Jej tytuł został zaczerpnięty z refrenu kompozycji „Meet On The Ledge” byłego gitarzysty Fairport Convention Richarda Thompsona. Książka jest w pełni autoryzowanym zbiorem anegdot i wspomnień przesłanych przez ponad dwustu pięćdziesięciu fanów z różnych stron świata (Anglia, Australia, Belgia, Dania, Irlandia, Holandia, Niemcy, Nowa Zelandia, Polska, Szwecja, Włochy, USA) oraz przyjaciół i współpracowników, którzy opowiadają historię grupy w sposób zupełnie inny od oficjalnego. Taka koncepcja wydawnicza sprawia, że czytelnik otrzymuje bardziej osobisty i żywy obraz zespołu, przedstawiony z innej perspektywy, co pozwala na lepsze zrozumienie fenomenu jego twórczości czy nawet wpływu na życie rzeszy ludzi.

fot. z arch. aut.: Simon Nicol i Martin Allcock, Wrocław 1996