Jak co roku pod koniec sierpnia na południowym krańcu Warszawy odbył się Festiwal Etnograficzny – Powsińskie Dożynki 2024. I jak zwykle to ludowe, słowiańskie Święto Plonów przyciągnęło licznych mieszańców stolicy, głównie Wilanowa i okolic.
Zygmunt Gloger w Encyklopedii staropolskiej o dożynkach pisał: „Są podania, że za ukończone pomyślnie żniwa dawni Słowianie odbywali dziękczynienia bóstwu, połączone z igrzyskami narodowemi i opiewaniem czynów bohaterskich, zamożności i dokonanych prac rolnych gospodarza, którego niwę sprzątnięto i który sąsiadom swoim biesiadę z tego powodu wyprawiał. Z tego źródła pochodzą nasze pieśni dożynkowe i wieniec przynoszony przez żniwiarzy, oraz uczta przed domem gospodarza dla całej gromady wyprawiana. Tak więc dożynki i okrężne, zwane inaczej w różnych stronach Polski »wyżynkami«, »obrzynkami«, »zarzynkami« lub »wieńcem«, uroczyście i wszędzie po dworach ziemian polskich do ostatnich czasów obchodzone, należą do charakterystycznych i najpiękniejszych obrzędów rolniczych narodu polskiego i są zabytkiem obyczajowym pierwotnego rolnictwa Polan nad Wisłą i Wartą, od których obyczaj ten przejmowały plemiona pruskie i litewskie”.
Tradycje dożynkowe do dziś są kultywowane na polskich wsiach, choć mają już bardziej oficjalny charakter. Podobnie jest w Warszawie. Nie, to nie pomyłka. Na południu mojego rodzinnego miasta co roku odbywa się Festiwal Etnograficzny, podczas którego goście mogą obejrzeć występy regionalnych zespołów oraz przyjrzeć się dawnym zwyczajom i obrzędom, które kultywowane były w tej podwarszawskiej wsi, która jako część Wilanowa dopiero w 1951 roku znalazła się w granicach miasta stołecznego. Choć Powsińskie Dożynki nawiązują bezpośrednio do słowiańskiego Święta Plonów, to idą z duchem czasu, zapraszając na obchody zespoły spoza naszego kręgu kulturowego.
W tym roku kameralna impreza zorganizowana przez powsińską Parafię św. Elżbiety i zespoły ludowe działające przy Centrum Kultury Wilanów odbyła się 25 sierpnia. Rozpoczął ją korowód zespołów ludowych w strojach Nadwiślańskiego Urzecza (zwanych również strojami wilanowskimi). Więcej na ich temat mikroregionu Urzecze pisałam w artykule Z szaconkiem! Rzecz o folklorze warszawskim w „Piśmie Folkowym” nr 148 (3) 2020. Po dwóch kwadransach korowód przeszedł ulicami Powsina na znajdujący się tuż za kościołem teren Domu Pracy Twórczej przy ulicy Ptysiowej 3, gdzie odbyła się uroczysta msza święta z udziałem władz Dzielnicy Wilanów.
Po nabożeństwie rozpoczęły się występy artystyczne. Jako pierwsi na plenerowej scenie wystąpili Powsinianie. Następnie Wilanowska Orkiestra Dęta towarzyszyła śpiewaczej Grupie 30+, a jako kolejne zaprezentowały się: Chór Seniora Radosna, Kuźnia Artystyczna oraz zespół Ruczajok z Białowieży. Nie zabrakło również artystów z zagranicy. W tym roku do Powsina przyjechali goście ze Słowacji i z Serbii. Wspominałam, że Powsińskie Dożynki wykroczyły poza słowiański krąg kulturowy. W imprezie wzięli bowiem udział tancerze Tradycyjnego Baletu Rwandyjskiego z siedzibą w Polsce.
Dla ciekawych regionalnych smaków przygotowane zostały lokalne specjały, a dla tych, którzy chcieli spróbować swoich sił w rękodzielnictwie – warsztaty.
Na zakończenie festiwalu etnograficznego odbyła się dwugodzinna, wieczorna potańcówka na dechach. W tym roku tancerzom zaśpiewała Kasia Nova z Zespołem.
Katarzyna Dzierzbicka
Redakcja na stronie Alicja Jasińska, studentka e-edytorstwa i technik redakcyjnych
Jak co roku pod koniec sierpnia na południowym krańcu Warszawy odbył się Festiwal Etnograficzny – Powsińskie Dożynki 2024. I jak zwykle to ludowe, słowiańskie Święto Plonów przyciągnęło licznych mieszkańców stolicy, głównie Wilanowa i okolic.
fot. K. Dzierzbicka