Do konkursu „Tradycja w Obiektywie” organizowanego przez Stowarzyszenie Animatorów Ruchu Folkowego przy XXXV Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Ludowej ,,Mikołajki Folkowe” 2025 napłynęło łącznie 155 zgłoszeń (nie tylko z Polski), w których zawartych było 268 zdjęć. Jury w składzie Agata Stanowska, Kinga Hendzel, Kinga Witkowska-Mirosław, Robert Pranagal i Marcin Skrzypek przyznało następujące nagrody i wyróżnienia: I miejsce Janusz Jurek „Śmigus Dyngus”; II miejsce – Janusz Nadolski „Boże Ciało Kotla”; III miejsce – Natalia Szypulska „Skok”; wyróżnienia: Anna Gnatkowska „Tradycyjne maski zambijskie”; Danuta Naugolnyk „Mazurkowa noc”; Piotr Krassowski „W starej podlaskiej kuźni”; Piotr Lisowski „Sobótka 2”; Tomasz Okoniewski „Czas modlitwy”
A co o wybranych wyróżnieniach piszą członkowie jury?
Agata Stanowska:
Na zdjęciu „W starej podlaskiej kuźni” widać kowala przy pracy w ciemnym warsztacie, oświetlonym głównie przez blask rozgrzanego metalu i paleniska. […] Fotografia sprawia wrażenie mroczne, klimatyczne, jak by nic więcej nie miało się wydarzyć. Gdy skupimy się na palenisku, powoli z mroków wyłaniają się dzieła kowala […]. Spoglądamy na podkowy, fragment ogrodzenia, a także figurki ptaków i jaszczurkę, które zdają się gromadzić przy ogniu i przyglądać pracy. Uwagę zwraca błyszcząca rzeźba człowieka i psa w radosnym uścisku. […]Te elementy odczarowują cały obraz, ocieplają go i pokazują kontrasty […]. Wszystkie rzeźby sprawiają wrażenie, jakby miały za chwilę ożyć, wprowadzić ruch i dźwięk. Patrząc na nie, również mamy ochotę wyjść z mroku, usiąść przy ogniu i w sielskiej atmosferze przyjrzeć się pracy kowala.
Kinga Hendzel:
Fotografia „Czas modlitwy” przedstawia niezwykle barwny i charakterystyczny fragment rumuńskiego Wesołego Cmentarza we wsi Săpânțy, miejsca znanego z unikatowego połączenia sztuki ludowej, humoru i pamięci o zmarłych. Kompozycja jest przemyślana i wielowarstwowa. Prowadzi wzrok od monumentalnych mozaik po grupę ludzi i dalej – ku nagrobkom w tle. Autor zdjęcia wykorzystuje przestrzeń, tworząc obraz o bogatej głębi i wyraźnej narracji wizualnej. […] Postaci dodają scenie życia i autentyczności. Zadumany wyraz ich twarzy kontrastuje z wesołą symboliką samego cmentarza. […] Pomimo dużej liczby wzorów i kolorów, obraz jest uporządkowany. […] To fotografia o wysokiej wartości dokumentalnej i artystycznej, wyróżniająca się dojrzałą narracją i znakomitym wyczuciem miejsca.
Kinga Witkowska-Mirosław:
Fotografia „Sobótka 2” zwróciła moją uwagę ze względu na malarską estetykę i tajemniczość. Barwy są stonowane, niemalże monochromatyczne, a jednak wciągają widza w głąb kadru. Delikatne przejścia tonalne odsłaniają przed nami szeroką gamę różu: od bladego pudrowego po bardziej nasycony. Nasuwa się tu skojarzenie z malarstwem Tamary Łem pickiej. Artystka, której prace zdobią ściany lubelskiego muzeum, tworzyła część swoich dzieł podobną techniką zwaną grisaille. Efekt perłowych od cieni beżu oraz różu uzyskiwała nie dzięki sztucznym barwnikom, lecz naturalnym pigmentom specjalnie ucieranym przez geologa. Uzyskanie podobnych efektów w fotografii jest dużo trudniejsze, […] dlatego pomyślny przebieg tego zabiegu doceniam i wyróżniam. […] Układy ciał tancerek, które widzimy na fotografii, przywodzą na myśl harmonię tańca rytualnego. Sobótkowe tańce związane ze święceniem ziół, kwiatów i ognia zaczerpnięto z tradycji pogańskiej i połączono z chrześcijańską wigilią św. Jana. […] Przedmiotowa fotografia jest zaproszeniem do udziału w spektaklu tańca, ognia i wody.
Marcin Skrzypek:
Dlaczego wyróżniłem zdjęcie „Tradycyjne maski zambijskie”? Jest wyjątkowo ciekawe i nieoczywiste – a nawet przekorne – pod względem kompozycji i potraktowania tematu. Tytułową maskę uchwycono pod zbyt dużym kątem […]. Właściwie patrzy na nas grdyka jej nosiciela. Nad maską zaś jest „za dużo nieba” jak na kanon kompozycyjny. Jeśli wziąć pod uwagę, że maska […] patrzy właśnie w niebo, okazuje się, że zasługuje ono na 1/3 kadru. Nie jest tylko pustką do skadrowania, lecz również kluczową „postacią” zapisanej na tym obrazie relacji. Pod grdyką mamy zaś zupełnie nietradycyjną koszulkę piłkarską. Z jej agresywnymi optycznie paskami rezonują wizualnie palce dłoni wychodzące na pierwszy plan […]. Ten gest wydaje się ważniejszy od maski, choć nie dowiemy się, dlaczego. I tak powstaje klamra kompozycyjno-semantyczna tej fotografii: na górze odległy i pozbawiony czegokolwiek poza gradientem szarości widok nieba, czegoś widokowo i symbolicznie uniwersalnego, spokojnego i transparentnego, a na dole bliski, ekspresyjny i tajemniczy gest na tle koszulki […].
Robert Pranagal:
Taniec należy do najbardziej uniwersalnych i zrozumiałych dla człowieka tradycji. W różnych kulturach pełni różne funkcje, jednak wszędzie jest formą wyrażania emocji […]. Wyróżniona przeze mnie fotografia „Mazurkowa noc” charakteryzuje się świadomym wykorzystaniem czerni i bieli, staranną kompozycją, znakomitym wyczuciem światła oraz tym, co Cartier-Bresson nazywał decydującym momentem – czyli takim ułożeniem elementów w kadrze, które skutkuje maksymalnym natężeniem wrażenia. Fotografia ta działa nie tylko na poziomie kompozycyjnym i estetycznym, ale pozwala odbiorcy na odczuwanie różnorodności napięć i emocji pomiędzy tańczącymi osobami. To sprawia, że oko z zainteresowaniem porusza się po kadrze, a widz zatrzymuje się dłużej, chłonąc atmosferę potańcówki. To jedna z fotografii, do których wraca się z przyjemnością, zauważając nowe szczegóły – na przykład grę dłoni, która być może umknęła widzowi przy pierwszym spojrzeniu.
Do konkursu „Tradycja w Obiektywie” organizowanego przez Stowarzyszenie Animatorów Ruchu Folkowego przy XXXV Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Ludowej ,,Mikołajki Folkowe” 2025 napłynęło łącznie 155 zgłoszeń (nie tylko z Polski), w których zawartych było 268 zdjęć. Jury w składzie Agata Stanowska, Kinga Hendzel, Kinga Witkowska-Mirosław, Robert Pranagal i Marcin Skrzypek przyznało następujące nagrody i wyróżnienia: I miejsce – Janusz Jurek „Śmigus Dyngus”; II miejsce – Janusz Nadolski „Boże Ciało Kotla”; III miejsce – Natalia Szypulska „Skok”; wyróżnienia: Anna Gnatkowska „Tradycyjne maski zambijskie”; Danuta Naugolnyk „Mazurkowa noc”; Piotr Krassowski „W starej podlaskiej kuźni”; Piotr Lisowski „Sobótka 2”; Tomasz Okoniewski „Czas modlitwy”.
Fot. Janusz Jurek „Śmigus Dyngus” (laureat I miejsca)