Tam śpiewali, przy tej kapliczce

    W Jasienicy Rosielnej majówki odbywają się nie tylko w kościele, ale również przy kapliczkach i krzyżach. Tradycja ta jest pielęgnowana i podtrzymywana szczególnie przez starszych mieszkańców miejscowości, którzy zachęcają młodzież i dzieci do uczestnictwa w nabożeństwie. Warto podkreślić, że śpiewy religijne związane z kultem Matki Bożej należą do najliczniej zachowanych w żywej tradycji śpiewaczej. Na tym terenie imponujący repertuar pieśni majowych obejmuje śpiewy kościelne i pozakościelne, a na uwagę zasługuje fakt, że pieśni oraz śpiewy te przekazywane są kolejnym pokoleniom drogą ustną.

Paulina Wasylik

     Od początków chrześcijaństwa na ziemiach polskich licznie reprezentowana grupa pieśni odnosi się do czci i uwielbienia Najświętszej Bogarodzicy¹. Obecnie kult maryjny jest szczególnie okazywany w październiku podczas modlitw różańcowych oraz właśnie w maju przy nabożeństwach majowych. Gerard Mizgalski określił majówki jako „najpiękniejsze i najpopularniejsze nabożeństwo ludowe ku czci Matki Bożej w maju”², a Marian Pisarzak podaje, że nabożeństwo majowe to „praktyka religijna ku czci Maryi odprawiana codziennie w maju w kościołach, przy krzyżach, figurach, kapliczkach, a także w rodzinach jako nabożeństwo domowe”³. W średniowieczu praktykowano już podobne nabożeństwa, jednak obecna forma pochodzi z XVIII wieku, zapoczątkowana w Rzymie przez jezuitę O. Mazzoreli. W XIX wieku papież Pius VII udzielił uczestniczącym w nabożeństwie licznych odpustów. Z czasem rozpowszechniło się ono w całym Kościele katolickim. W Polsce porządek majowego nabożeństwa unormowany został w 1952 roku uchwałą Episkopatu Polski⁴. Charakter maryjny umocniło ogłoszenie dogmatu o niepokalanym poczęciu Najświętszej Maryi Panny w 1854 roku, a także objawienia maryjne na przestrzeni XIX i XX wieku. W Polsce nabożeństwo majowe pojawiło się po raz pierwszy prawdopodobnie w roku 1852 w kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Obecnie ma ustalony porządek: pieśń maryjna, Litania Loretańska z wersetem, modlitwą i antyfoną Pod Twoją obronę oraz wystawienie Najświętszego Sakramentu z odpowiednim śpiewem. W niektórych miejscowościach podczas pierwszej i ostatniej majówki ma miejsce procesja maryjna z zapalonymi świecami i obrazem. Warto też zwrócić uwagę, że poszczególne modlitwy w nabożeństwie mogą być zarówno śpiewane, jak i recytowane⁵.

     Współcześnie problematykę majówek i śpiewów maryjnych poruszyło w swoich pracach wielu naukowców, takich jak Jacek Jackowski, Agata Kusto, Ewelina Grygier⁶. Dla niniejszego opracowania ważny okazał się także tekst Bartosza Gałązki dotyczący ziemi krośnieńskiej⁷ , w którym autor zaznacza, że „wiele utworów w postaci zanotowanej przez Kolberga przetrwało niemal bez zmian w żywej praktyce śpiewaczej mieszkańców tych ziem do XXI w.”⁸ O śpiewach związanych z kultem Matki Bożej Bartosz Gałązka pisze, że należą one do jednych z najliczniej zachowanych w żywej tradycji śpiewaczej (obok kolęd i śpiewów pasyjnych). Najczęściej są one wykonywane w maju, szczególnie podczas nabożeństw określanych na omawianym obszarze majowymi lub majówkami. Majówki odprawiane są w świątyniach, przed kapliczkami oraz przy przydrożnych krzyżach⁹.

    Opisując stan religijnej kultury muzycznej w parafii Jasienica Rosielna pod koniec XX wieku, Bolesław Bartkowski¹⁰ podaje, że zdaniem wielu śpiew religijny wykonywany przez parafian oceniany jest wysoko. Jest to parafia pobożna, a w kościele śpiewają prawie wszyscy wierni – „organista wspomina, że kiedy objął tu pracę, melodii musiał uczyć się od ludzi, bo wszystkie pieśni śpiewali trochę odmiennie od wersji śpiewnikowych”¹¹. Według ówczesnego organisty śpiewano w wolnych tempach i w wysokich rejestrach, ponieważ uważano, że to brzmi ładniej, natomiast szybki śpiew nazywano kołomyjką. Od lat 70. XX wieku śpiewy kościelne również wykonywane są w wyższych rejestrach, jednak tempo wydaje się umiarkowane lub czasem szybkie. Bartkowski docenił fakt, że młodzież chętnie wykonuje stare pieśni. Wedle powyższej relacji parafianie poza Mszą Świętą uczestniczą licznie w Gorzkich Żalach oraz nabożeństwach majowych i październikowych. W maju śpiewa się też przy przydrożnych figurach, kapliczkach i krzyżach¹².

    Hieronim Wysocki przytacza w swojej książce następujący opis z lat młodzieńczych dotyczący muzykalności w parafii Jasienica Rosielna: „Kościół jasienicki miał szczęście do dobrych organistów, no i miał sam dobre organy o potężnym, dźwięcznym głosie. Ilekroć słucham ich teraz, za mych rzadkich tam bytności, lawina wspomnień zawsze mnie ogarnia wraz ze znanymi dźwiękami. Podobnie piękne i charakterystyczne brzmienie miały dzwony kościelne, słyszalne chyba aż w drugim powiecie. Wszelkie wielkie uroczystości religijne, jak rezurekcja, pasterka, a także procesja Bożego Ciała, którym towarzyszyło bicie dzwonów, organy i wiele światła – robiły potężne wrażenie i były, przy urodzie jasienickiego kościoła, bardzo wspaniałe. Dodać do tego należy silne, dobre głosy dziekana [ks. Królickiego] i organisty [Józefa Kwaśnego], którzy intonując pieśni lub śpiewając modlitwy, słyszani byli daleko poza kościołem. Wspaniale śpiewali ludzie nieszpory, podczas których zwłaszcza mężczyźni nadawali ton”¹³.

    Po Józefie Kwaśnym organistą był Antoni Kwaśny, a obecnie stanowisko to obejmuje Dariusz Świątek. Warto zwrócić uwagę, że wymienionych organistów łączą rodzinne więzy, zatem z pokolenia na pokolenie przekazywano sobie wiedzę i umiejętności, a także jasienickie tradycje i repertuar pieśniowy.

Nabożeństwo majowe w parafialnym kościele

    W kościele pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Jasienicy Rosielnej parafianie licznie gromadzą się na nabożeństwo majowe odprawiane po Mszy Świętej. Rzadko się zdarza, żeby Litania do Najświętszej Maryi Panny była mówiona, najczęściej się ją śpiewa przy akompaniamencie organów.

    Obecny organista w parafii Jasienica Rosielna, Dariusz Świątek, oprócz pieśni maryjnych ze znanych śpiewników, wykonuje również wersje lokalne, usłyszane od swojego dziadka, Józefa Kwaśnego. Wykorzystuje też zapisy rękopiśmienne – „troszkę może właśnie inaczej jest, tak, bardziej mówią, że trochę melodia spod Jasienicy, no ale tak napisane”¹⁴. Warto zaznaczyć, że Józef Kwaśny był cenionym organistą, koncertował między innymi we Lwowie. Jako ciekawostkę można dodać, że grana dawniej w Jasienicy Rosielnej pieśń na odsłonięcie obrazu Witaj Święta spodobała się biskupowi Leonowi Małemu tak bardzo, że poprosił o nuty i zabrał je ze sobą do parafii we Lwowie. Dariusz Świątek wskazał następujące pieśni, które wykonuje w maju w kościele: 600 lat Maryjo z nami jesteś; Była cicha i piękna jak wiosna; Chwalcie łąki umajone; Ciebie na wieki; Cześć Maryi; Do Ciebie Matko Szafarko; Gdy klęczę przed Tobą; Gdy świta poranek; Gwiazdo Śliczna, wspaniała; Jak szczęśliwa Polska cała; Jest zakątek na tej ziemi; Już od rana rozśpiewana; Królowej Anielskiej; Któż to jest która; Maryjo ja Twe dziecię; Matko niebieskiego Pana, ślicznaś i niepokalana; My chcemy Boga; Nie opuszczaj nas; O, której berła; Pod Twoją obronę; Serdeczna Matko, opiekunko ludzi; Witaj Mario; Z dawna Polski; Zapada zmrok; Zdrowaś Maryjo, Bogarodzico¹⁵.

Majówka przy krzyżu

    Duża część repertuaru pochodzi z zapisów drukowanych z liturgii – utwory te zostały uludowione i wykonywane są poza kościołem w ramach majówki. Na przestrzeni ostatnich 20 lat mieszkańcy przysiółka Podlas podczas nabożeństwa korzystali z różnych źródeł drukowanych, dodatkowo polegając na własnej pamięci. Po przeniesieniu modlitw pod krzyż około 2009 roku Maria Pająk podjęła się wydrukowania tekstu litanii oraz modlitw na kartkach, z których do tego roku mieszkańcy chętnie korzystali. Wydruk zawiera również treść Modlitwy św. Bernarda, jednak nie jest to tekst recytowany przez mieszkańców Jasienicy Rosielnej. Kartki te obecnie są przechowywane razem ze śpiewnikami, aby uczestnicy majówki mogli z nich korzystać. Wspomniane śpiewniki powstały około 10 lat temu. Utworzone zostały dzięki współpracy kilku osób mieszkających w przysiółku Podlas¹⁶. Uczestnicy nabożeństwa majowego zauważyli potrzebę stworzenia takich śpiewników głównie ze względu na dzieci i młodzież¹⁷. Śpiewnik pieśni maryjnych w przysiółku Podlas w Jasienicy Rosielnej obejmuje 24 pieśni¹⁸.

    Podlas jest już jednym z ostatnich miejsc w Jasienicy Rosielnej, gdzie wciąż praktykowane jest nabożeństwo majowe, mimo że jeszcze kilka lat temu śpiewano majówki przy wielu kapliczkach w tej miejscowości. Informatorzy przekazali, że odbywały się przy urzędzie gminy, na Starej Poczcie, Czarnej Górce, na Płosinie Dolnej. W przysiółku Podlas obecnie nabożeństwo majowe odbywa się przy krzyżu, natomiast we wcześniejszych latach odbywało się kolejno przy dwóch niedalekich kapliczkach. Jan Gierlach przywołuje opowieści rodziców i dziadków, którzy wspominali, że modlono się przy kapliczce: „Tam jest kapliczka, tam była wybudowana chyba gdzieś w 1870 albo w 1900, bo z dawna pamiętam, że jeszcze rodzice, dziadkowie mówili, że tam śpiewali przy tej kapliczce”¹⁹. Trwało to do początku lat 70. XX wieku, po czym przeniesiono majówki pod inną kapliczkę z powodu nowo powstałego ogrodzenia (mieszkańcy musieli modlić się, stojąc na drodze, co stwarzało różne niebezpieczeństwa).

    Nabożeństwa majowe przeniesiono w nowe miejsce w przysiółku Podlas zaledwie kilka lat po postawieniu tam nowego krzyża²⁰. Dębowy krzyż, przy którym współcześnie śpiewane są majówki, wznieśli parafianie: „To mój tato [Józef Gierlach – P.W.] wpierw, jak przywieźli, ścięli dęba w lesie, to wpierw poobrzynał w tartaku, a później już stolarz, taki pan Szuba Gieniu [Eugeniusz – P.W.], już go wykonywał całkiem, zbudował cały ten krzyż”²¹. Krzyż przyniesiono spod kościoła w Jasienicy Rosielnej i postawiono na rozstaju dróg podczas drogi krzyżowej w Wielki Piątek 9 kwietnia 2004 roku. Obecnie dbają o niego mieszkający w pobliżu parafianie, w tym państwo Szewczykowie, na których polu stanął. Józefa Wnęk wspomina dawne przygotowania do majówki następująco: „Dawno było inaczej, były przygotowania, bo to były kaplice murowane, więc jak koniec był kwietnia, malowali, jakieś tam uszczerbki były po zimie, to doszpachlowali czy coś, malowali, szli do lasu na krzyżyki, robili wieniec, robili kwiaty woskowane, bo dawno nie było takich kwiatów i nikogo nie było stać. Może i były po sklepach, ale to były drogie kwiaty. Spinali w ten wieniec, ubierali kapliczkę i na pierwszego maja schodzili się i śpiewali. A jak się kończyła, ostatni dzień majówki, ściągali ten wieniec, przynosili chrustu czy coś z lasu, kładli ten wieniec i palili”²².

    Majówki w dawnych latach odbywały się w późnych godzinach wieczornych, często uczestnicy musieli korzystać z lampek, aby móc odczytać z książeczek litanie czy pieśni Wiązało się to z pracami gospodarczymi – ludzie przychodzili pod kapliczkę dopiero, kiedy skończyli prace w polu i w gospodarstwie. Miało to również wpływ na liczbę i wiek osób uczestniczących w nabożeństwie – modliły się głównie młodzież i dzieci, które miały mniej obowiązków, oraz kobiety. Majówki prowadziły panny, a gdy te wchodziły w stan małżeński, kolejne dziewczęta przejmowały ich funkcję. Zdarzało się też, że zamężne kobiety prowadziły nabożeństwo przy kapliczce. Rozmówcy zaznaczają, że dawniej śpiewano więcej pieśni niż obecnie, a niektóre z nich już nie funkcjonują, np. Ze wzgórz Częstochowy. Należy też zwrócić uwagę na fakt, że dawniej litania nie była śpiewana, a mówiona. Nie zmieniła się jednak pieśń na rozpoczęcie i zakończenie – O, Maryjo witam Cię i O, Maryjo żegnam Cię²³.

    Nabożeństwo majowe już od kilku lat rozpoczyna się niezmiennie o godzinie 19. Liczebność uczestników majówki jest w głównej mierze uzależniona od pogody, ale również od dnia tygodnia – niektórzy mieszkańcy w sobotę uczestniczą w nabożeństwie majowym w kościele, przez co przy krzyżu jest mniej osób, natomiast w niedzielę jest zazwyczaj więcej osób niż w dni powszednie, jako że nikt nie pracuje tego dnia²⁴. W deszczowy wieczór mieszkańcy również pojawiają się mniej licznie, jednak co należy podkreślić – mimo burzliwej pogody majówka zawsze się odbywa, jedynie krócej w takich sytuacjach; Litania do Najświętszej Maryi Panny jest wówczas czytana, a pieśni wykonuje się mniej²⁵. W majówce w przysiółku Podlas obecnie uczestniczy od kilku do kilkunastu osób, a najwięcej jest ich w pierwszych dniach maja, podczas świąt oraz w ostatni dzień miesiąca. Z relacji informatorów wynika, że jeszcze do niedawna w nabożeństwie uczestniczyło około 20–30 parafian²⁶. Mieszkańcy przysiółka podczas modlitwy i śpiewu posługują się krótkimi śpiewnikami, które wydrukowano kilka lat temu. Wspólnie postanowiono, że takie śpiewniki są potrzebne, między innymi ze względu na dzieci i młodzież. Mieszkańcy stale z nich korzystają i można zauważyć, że w pewien sposób wpłynęły na formę majówki: przed rozpoczęciem kolejnej pieśni prowadzące osoby wymieniają numer, pod którym znajduje się dana pieśń, aby każdy mógł szybko ją znaleźć, i dopiero wtedy zaczynają śpiew:

Struktura majówki przedstawia się następująco:

Znak krzyża 

Pieśń O Maryjo witam Cię 

Modlitwa Ojcze nasz 

Dziesiątek różańca 

Litania do Najświętszej Maryi Panny 

– śpiew 

Modlitwa po litanii 

Pod Twoją obronę – śpiew 

Modlitwa św. Bernarda 

Pieśni maryjne – śpiew 

Pieśń O Maryjo żegnam Cię 

Znak krzyż²⁷.

    Na miejsce modlitw pierwsze zawsze przybywają dzieci i młodzież. Zajmują się one przygotowaniem śpiewników i przeniesieniem ławek przed krzyż. Ławki i śpiewniki od kilku lat przechowują państwo Gierlachowie, mieszkańcy sąsiadującego z krzyżem domu. Domownicy w maju przygotowują i układają ławki oraz śpiewniki pod balkonem, aby podczas ich nieobecności były równie łatwo dostępne. Ławki pochodzą z kościoła w Jasienicy Rosielnej, przyniesione zostały na potrzeby mszy świętej przy cmentarzu cholerycznym w pobliskim lesie i od tamtej pory zostały w przysiółku Podlas na potrzeby majówek.

    Majówka rozpoczyna się najczęściej równo o godzinie 19. Jedynie w sytuacji, kiedy jest mało osób lub wiadomo, że jeszcze ktoś przyjdzie, czeka się kilka minut. Nabożeństwo prowadzą dziewczynki w wieku szkolnym, one też rozdają śpiewniki i w odpowiednim momencie rozpoczynają modlitwę, wstając i czyniąc znak krzyża. Następnie intonują śpiew O Maryjo Witam Cię. Po zakończeniu pieśni uczestnicy majówki siadają na ławki i odmawiają dziesiątek różańca, który również prowadzą dziewczynki, recytując. Prowadzące nie podają konkretnej tajemnicy różańca. Jan Gierlach wspomina w rozmowie, że uczestnicy preferują. recytację różańca zamiast śpiewu prawdopodobnie dlatego, iż wolą zaśpiewać w tym czasie więcej pieśni. Od razu po zakończeniu tej części śpiewana jest Litania do Najświętszej Maryi Panny. Modlitwę po litanii odczytuje jedna z dziewcząt prowadzących, po niej następuje śpiew Pod Twoją obronę i na koniec uczestnicy majówki recytują Modlitwę św. Bernarda bez pomocy zapisu drukowanego²⁸.

    Po zakończeniu tej części nabożeństwa majowego prowadzące podają kolejno wybrane przez siebie numery pieśni, po czym je intonują, aby pozostali członkowie zaraz dołączyli. W sytuacji, kiedy dziewczynki nie mają pewności co do melodii, starsze uczestniczki majówki rozpoczynają śpiew. Niejednokrotnie panie przed rozpoczęciem nakierowują młodzież, jakie pieśni jeszcze powinny zabrzmieć. Zdarza się również, że Jan Gierlach przynosi na majówkę akordeon i akompaniuje pieśniom, a czasem nawet litanii. Można też zauważyć zależność, że zazwyczaj ostatnią śpiewaną pieśnią jest Zapada zmrok, już świat ukołysany, Nie opuszczaj nas lub Już się chyli dzionek miły. Nabożeństwo zazwyczaj trwa około 30 minut. Gdy czas dobiega końca, dziewczynki (a za nimi pozostali uczestnicy) wstają z ławek, by zakończyć majówkę trzykrotnym zaśpiewaniem O Maryjo żegnam Cię. Po nabożeństwie młodzież i dzieci zbierają śpiewniki i odnoszą ławki na stałe miejsce. Majówki dodatkowo sprzyjają podtrzymywaniu relacji między mieszkańcami Podlasu, ponieważ przed nabożeństwem i po nim jest okazja do wspólnych rozmów²⁹. Jeszcze kilkanaście lat temu mieszkańcy po zakończeniu majówki przy kapliczce ostatniego dnia maja organizowali wspólnie ognisko.

Paulina Wasylik Tekst powstał na podstawie pracy licencjackiej „Pieśni majówkowe z Jasienicy Rosielnej jako przykład żywej tradycji regionu”, napisanej w 2024 roku przez Paulinę Wasylik pod kierunkiem dr A. Kusto w Instytucie Muzyki UMCS

Bibliografia 

1  A. Kusto, Pieśni maryjne z Lubelszczyzny. Muzyczna antologia pieśni za Obrazem, Lublin 2015, s. 7; R. Kałamański, Kult maryjny w Kościele rzymskokatolickim – dogmaty i tytuły Maryi na tle nauczania Pisma Świętego Warszawa 2010, s. 15–16. 2 G.

2 Mizgalski, Majowe Nabożeństwo, [w:] Podręczna encyklopedia muzyki kościelnej, wyd. 1, Poznań–Warszawa–Lublin 1959, s. 285.

3 M. Pisarzak, Majowe Nabożeństwo, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 11, Lublin 2006, s. 858.

4 Tamże.

5 Tamże.

6 J. Jackowski, Nabożeństwa majowe przy kapliczkach i krzyżach przydrożnych, „Wierzyć Życiem. Pismo Akcji Katolickiej Archidiecezji Warszawskiej” 2005, nr 5, s. 26–27; tenże, Chwalcie łąki umajone, czyli kilka uwag o nabożeństwie majowym, „Wierzyć Życiem. Pismo Akcji Katolickiej Archidiecezji Warszawskiej” 2007, nr 5, s. 11–13; tenże, Nabożeństwa majowe przy krzyżach i kapliczkach przydrożnych na Mazowszu w Łowickiem i Rawskiem, „Gadki z Chatki” 2009, nr 79; A. Kusto, Majówka, [w:] Polska Pieśń i Muzyka Ludowa. Źródła i materiały, t. 4, Lubelskie, red. J. Bartmiński, cz. 1, Pieśni i obrzędy doroczne, Lublin 2011, s. 442-448; http://blog.tradycjemuzyczne.imit. org.pl/2017/05/16/chwalcie-laki-umajone

7 B. Gałązka, Śpiewy tradycyjne w kalendarzu zwyczajów i obrzędów. Repertuar słowno-muzyczny mieszkańców Pogórza i Łemkowszczyzny (z badań własnych i ze zbioru Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej), [w:] Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej na ścieżkach kultury tradycyjnej. Wyprawa pierwsza. Obrzędowość doroczna, red. B. Gałązka, K. Smyk, Krosno 2022, s. 117–161.

8 B. Gałązka, dz. cyt., s. 118.

9 Tamże, s. 153.

10 B. Bartkowski, dz. cyt., s. 71–72, na podstawie listu proboszcza ks. H. Osiki z dnia 7.11.1978 oraz protokołu badań w Jasienicy, sygn. P3.

11 Tamże.

12 Tamże.

13 H. Wysocki, Jasienica Rosielna..., s. 98.

14 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Dariuszem Świątkiem dnia 21.02.2024 r. w Jasienicy Rosielnej.

15 Tamże.

16 Informacje uzyskane od Artura Gierlacha.

17 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Józefą Wnęk...

18 Pieśni umieszczono w śpiewniku w następującej kolejności: 1. 600 lat Maryjo z nami jesteś, 2. Do Twej dążym kaplicy, 3. Matko niebieskiego Pana, 4. Zdrowaś Maryjo, 5. O Czarna Pani w Częstochowskiej Ikonie, 6. My chcemy Boga, 7. Serdeczna Matko, 8. Zapada zmrok, 9. Już się chyli dzionek miły, 10. Nie opuszczaj nas, 11. Chwalcie łąki, 12. Gwiazdo śliczna, wspaniała, 13. Dobra Matko i Królowo z Jasnej Góry, 14. Witaj Mario, śliczna Pani do Ciebie wołamy, 15. Idźmy tulmy się jak dziatki, 16. Już od rana rozśpiewana, 17. Królowej Anielskiej śpiewajmy, 18. Po górach dolinach, 19. Była cicha i piękna jak wiosna, 20. Jest zakątek, 21. Do Ciebie Matko Szafarko Łask, 22. Jak szczęśliwa Polska cała, 23. Maryjo, Królowo Polski, 24. Z dawna Polski Tyś Królową.

19 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Janem Gierlachem dnia 20.01.2024 r. w Jasienicy Rosielnej.

20 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Józefą Wnęk dnia 20.01.2024 r. w Jasienicy Rosielnej.

21 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Janem Gierlachem...

22 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Józefą Wnęk...

23 Tamże.

24 Tamże.

25 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Janem Gierlachem...

26 Tamże.

27 Nagranie nabożeństwa majowego w Jasienicy Rosielnej sporządzone przez Paulinę Wasylik dnia 1.05.2024.

28 Pomnij, o Najświętsza Panno Maryjo, że od wieków nie słyszano, aby kto uciekając się do Ciebie, Twej pomocy wzywając, Ciebie o przyczynę prosząc, miał być od Ciebie opuszczony. Tą nadzieją ożywieni, uciekamy się do Ciebie, o Maryjo, Panno nad pannami, o Matko Jezusa Chrystusa. Przystępujemy do Ciebie, biegniemy do Ciebie, stajemy przed Tobą jako grzeszni, drżąc i wzdychając. O Pani świata, racz nie gardzić naszymi prośbami! O Matko Słowa przedwiecznego, racz wysłuchać nas nędznych, który do Ciebie z tego padołu płaczą o pomoc, wołamy. Bądź nam pomocą we wszystkich naszych potrzebach teraz i zawsze, a osobliwie w godzinę śmierci, o łaskawa, o litościwa, o słodka Panno Maryjo. Przez Twoje święte i Niepokalane Poczęcie, o Najświętsza Maryjo Panno, oczyść serce, i ciało, i duszę nasze. Amen. Transkrypcja słowna na podstawie nagrania nabożeństwa majowego w Jasienicy Rosielnej sporządzone przez Paulinę Wasylik dnia 1.05.2024, por. wariant S. Prus, W Imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Modlitewnik dla dzieci i młodzieży, wyd. VIII, Warszawa 1974, s. 342-343.

29 Wywiad przeprowadzony przez Paulinę Wasylik z Janem Gierlachem...