W Katowicach już od dziesięciu lat płonie ognisko muzyki tradycyjnej. Najpierw oddolnie, a od trzech lat z coraz większym rozmachem i oficjalnym wsparciem największej instytucji kulturalnej w mieście – Katowice Miasto Ogrodów. Realizacja jednego z kolejnych wspólnych projektów Kapeli Fedaków i Katowic Miasta Ogrodów – „Śląskie zabawy z muzyką i tańcem tradycyjnym” dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Kiedy dziesięć lat temu zaczynaliśmy prowadzić w Katowicach warsztaty tańców ludowych w formach niestylizowanych i organizować potańcówki, nie zastanawialiśmy się nad tym, jak długo trwać będzie nasza działalność. Dziś jesteśmy pewni, że chcemy robić to do końca życia! Wiele wydarzyło się niejako przypadkiem, choćby warsztaty muzyczne. Pomysł narodził się, gdy, będąc w ciąży, nie mogłam już prowadzić cotygodniowych warsztatów tanecznych, a trafiło do nas dwadzieścia nowych osób. Nie chcąc zostawić ich na lodzie, zaproponowaliśmy nową formułę: warsztaty muzyczne.
W domu mamy całkiem sporo instrumentów, które wzięliśmy na pierwsze warsztaty, uczestnicy przynieśli również własne instrumenty i… powstało coś wspaniałego! Wspólne wykonawstwo tanecznych melodii okazało się nie tylko wspaniałym sposobem na podtrzymanie życia dawnych kompozycji, ale także cudowną możliwością spędzania wolnego czasu z innymi ludźmi i wspaniałą formą artystycznej ekspresji!
Początkowo inspirowaliśmy się muzyką tradycyjną z całej Polski, jednak od 2017 roku skupiamy się na dziedzictwie naszego regionu. Stało się to oczywiście przez przypadek. Nasz pierwszy wniosek o dofinansowanie poniedziałkowych warsztatów napisaliśmy w 2017 roku do Katowic Miasta Ogrodów. Chcąc wykazać jak największy związek propozycji z kochanymi Katowicami, postanowiliśmy skoncentrować się na materiałach zebranych przez katowickiego folklorystę, Adolfa Dygacza. Archiwa śląskiej muzyki tradycyjnej są tak bogate, piękne i różnorodne, że zachwycamy się nimi do dziś.
Od 2023 roku Katowice Miasto Ogrodów jest naszym oficjalnym partnerem. Jednym ze wspólnie realizowanych przedsięwzięć jest projekt „Śląskie zabawy z muzyką i tańcem tradycyjnym”, którego druga edycja odbywała się od wiosny do jesieni tego roku. Zaczęliśmy od cotygodniowych warsztatów muzycznych. Tym razem w poszukiwaniu pięknych śląskich melodii zajrzeliśmy do zbiorów Józefa Lompy, Emila Szramka, Jana Taciny i Mariana Cieśli.
Podczas spotkań uczestnicy poznali melodie polek, walczyków czy chodzonych, a także same tańce, których melodii się uczyli. Ważnym elementem zajęć był także komentarz etnograficzny i etnomuzykologiczny.
Nawet podczas wakacyjnej przerwy w warsztatach, wciąż mieliśmy okazje do wspólnego grania – czy to w ramach prywatnych imprez, czy podczas cyklu potańcówek. Podczas każdej z czterech zabaw grupa warsztatowa prezentowała swój śląski repertuar taneczny. Tegoroczny cykl wakacyjny rozpoczęliśmy potańcówką plenerową w pięknej scenerii nad stawem w Katowickim Parku Leśnym.
Kolejne potańcówki odbywały się w Strefie Centralnej, czyli przestrzeni Katowic Miasta Ogrodów. Przy wejściu do tego miejsca wisi wielki neon w formie napisu: „Rejon Boże Dary”, przeniesiony z katowickiej kopalni o tej samej nazwie. Nawiązania do śląskiego dziedzictwa w naszym projekcie widać na każdym kroku! Podczas trzech kolejnych potańcówek grały wyłącznie śląskie składy.
Każdą z zabaw w Katowicach Mieście Ogrodów bezpośrednio poprzedzały warsztaty tradycyjnych tańców śląskich, które prowadziłam. Podczas tego półtoragodzinnego wprowadzenia w taneczny nastrój można było się nie tylko rozgrzać, ale także nauczyć konkretnych form tańców figurowych, których melodie grane były później przez kolejne zespoły. Podczas samych potańcówek zawsze prowadzę ekspresowe instruktaże tańców i zabaw śląskich.
Projekt „Śląskie zabawy z muzyką i tańcem tradycyjnym” powoli dobiega końca. Ruszamy z dalszymi działaniami! Nasze warsztaty odbywają się od dziesięciu lat co tydzień – w poniedziałki o 18:30. Wrzesień i październik miną na jubileuszowym cyklu cotygodniowych warsztatów muzycznych, podczas którego planujemy przypomnieć najpiękniejsze śląskie melodie, których uczyliśmy na warsztatach w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Cykl zakończy się jubileuszową potańcówką, która odbędzie się, oczywiście, w poniedziałek – 3 listopada – o 18:30.
W listopadzie i grudniu będziemy realizować kolejną edycję projektu „Ślōnskie kolyndowaniy” z dofinansowaniem z Krajowego Planu Odbudowy. Po raz kolejny nie tylko poznamy tradycyjne śląskie kolędy i pieśni kolędnicze, ale również przygotujemy stroje kolędników, poznamy tradycje związane z kolędowaniem, a na koniec z kolędniczym orszakiem odwiedzimy Domy Pomocy Społecznej. Co w 2026 roku? Nie martwcie się – możecie w ciemno założyć, że, przyjeżdżając w jakikolwiek poniedziałek do Katowic, tutejsze ognisko muzyki tradycyjnej przyjmie Was z otwartymi ramionami!
Iga Fedak
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
W Katowicach już od dziesięciu lat płonie ognisko muzyki tradycyjnej. O realizacji projektu Kapeli Fedaków i Katowic Miasta Ogrodów - "Śląskie zabawy z muzyką i tańcem tradycyjnym" Iga Fedak.
Na zdjęciu potańcówka, fot. M. Fedak
Artykuł sponsorowany