Artykuły autora: Agnieszka Caban

Za co kochamy Lubelszczyznę

120 (5 2015) Autor: Agnieszka Caban, Autor: Przemysław Łozowski, Autor: Monika Koziołek-Sulima, Autor: Oksana Tsymbaliuk, Autor: Rostysław Tatomyr Dział: Sonda To jest pełna wersja artykułu!

Lublin jest mi szczególnie bliski, ponieważ moja rodzina od pokoleń związana jest z tym miastem. Dzieciństwo spędziłam w okolicach Starego Miasta, gdzie mieszkałam. Utożsamiam się z tym miejscem, chociaż moja praca sprawia, że wciąż jestem w podróży, ale gdy wracam na dłużej, to zawsze do Lublina.

Od wielu lat zajmuję się zagadnieniami związanymi z wielokulturowością. W Lublinie widzę otwartość na tego typu działania. Miasto od dawna próbuje zbudować markę na swoim wielokulturowym dziedzictwie, chociaż miejsc o podobnej przeszłości w Polsce można znaleźć o wiele więcej. Jednak to właśnie lublinian, spośród ludzi pracujących w placówkach kultury, wyróżnia energia i świeże spojrzenie na wiele spraw, czego wynikiem jest ciekawa oferta kulturalna, która przyciąga do miasta turystów. Miasto można uwielbiać chociażby ze względu na liczne festiwale muzyczne, filmowe i teatralne. Doceniam je za Mikołajki Folkowe oraz Wielokulturowy Lublin. Oczywiście, jestem ciekawa oferty kulturalnej nowych instytucji, np. Centrum Spotkań Kultur. Natomiast lublinianie spędzają czas różnie, ja lubię aktywny wypoczynek, np. jazdę na rowerze.

Papusza - romans z wolnością

109 (grudzień 2013) Autor: Agnieszka Caban Dział: Recenzja To jest pełna wersja artykułu!

Kiedy kilka lat temu w mediach pojawiła się wiadomość, że powstanie film o cygańskiej poetce Papuszy, informacją tą żyła duża część społeczności romskiej w Polsce, a także osoby mniej lub bardziej z nią związane. W różnych miastach w Polsce trwały castingi do filmu, uczestniczyli w nich Romowie, każdy z nich prezentował siebie z najlepszej strony, jedni śpiewali, drudzy tańczyli, a niektórzy opowiadali o tym co robią na co dzień.

Cygański Dom

104-105 (kwiecień 2013) Autor: Agnieszka Caban Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

Europejskie Centrum Kultury i Edukacji Romów "Romano Kher" - "Cygański Dom" to nowa inicjatywa tworzona przez Radomskie Stowarzyszenie Romów "Romano Waśt" - Pomocna Dłoń. O historii idei, planach i doświadczeniu tworzenia miejsca wyjątkowego z Agnieszką Caban rozmawiała Monika Koziołek-Sulima.

Cygańska Ziemia - Cygański Świat

88 (październik 2010) Autor: Agnieszka Caban Dział: Relacje To jest pełna wersja artykułu!

Czy ktoś słyszał o cygańskim kraju? A może romskim państwie?
Tym bardziej pewnie nikt nie słyszał o romskiej ziemi. A tymczasem radomscy Romowie na malutkim skrawku placu przy ul. Kozienickiej i Cygańskiej w Radomiu urządzają swoje coroczne święto. Jest to święto romskiej muzyki i kultury. Po raz pierwszy z dusznych sal i miejskich, mniej urodziwych plenerów, Romowie przenieśli się w bardziej urokliwe miejsce, które od ponad roku mogą nazywać "swoją ojczyzną" .

Dziś prawdziwych cyganów...?

71-72 (listopad 2007) Autor: Agnieszka Caban Dział: Sonda To jest pełna wersja artykułu!

W dyskusji udział biorą:

  • Ryszard Ulicki - polityk, dziennikarz, poeta, honorowy wójt cygański
  • Agnieszka Mirosława Caban - studentka kulturoznawstwa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, animatorka kultury, organizatorka festiwalu romskiego "Taboriada", warsztatów wielokulturowych i wszelkich działań na rzecz Romów w Polsce, autorka publikacji o mniejszości romskiej
  • Maria Natanson - muzyk; Orkiestra św. Mikołaja, Čači Vorba
  • Małgorzata Różycka - pełnomocnik wojewody dolnośląskiego ds. mniejszości narodowych i etnicznych, wcześniej urzędnik MSWiA, współautorka rządowego programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce oraz przedstawiciel Rzeczpospolitej Polskiej w Komitecie Ekspertów Rady Europy ds. Romów i Osób Wędrujących
  • Rafał Wilczyński - właściciel Agencji Artystycznej RedArt, menadżer artystów muzyki cygańskiej: Don Vasyl, Dziani, Robert Gabor i inni
  • Justyna Kopańska - filozof, etnolog; uczestniczyła w badaniach terenowych poświęconych kulturze Romów oraz w badaniach realizowanych w ramach projektu "Romowie na rynku pracy", prowadzi także własne badania dotyczące społeczności romskiej - "Portret Roma prawdziwego" oraz "Dylematy tożsamościowe Cyganów w Polsce"

Cyganie czy Romowie? Hindusi na drogach Europy

71-72 (listopad 2007) Autor: Agnieszka Caban Dział: Z teorii To jest pełna wersja artykułu!

Słowo Cygan jest zwrotem obecnie dosyć kontrowersyjnym. Bo niby jak mówić na pewnych ludzi, grupę, społeczeństwo, które przecież od wieków tak nazywano, z którym wiąże się nawet pewien romantyczny mit, którzy stworzyli swoistą i niepowtarzalną kulturę muzyczną, do których przylgnęło tyle charakterystycznych cech? Słowo Cygan znane jest bodajże na każdym kontynencie, w każdym zakątku świata. Jak więc mówić na nich inaczej niż Cyganie? Jak można inaczej ich określać, kiedy oni sami używają tego słowa w stosunku do swoich rodaków, może obecnie już nie wszyscy, ale jednak, owo nazewnictwo nadal w tej grupie istnieje.

Czy Cyganie w ogóle posiadają jakąś historię i kulturę...?! "Muzeum cygańskie" w Tarnowie

71-72 (listopad 2007) Autor: Agnieszka Caban Dział: Rozmowa To jest pełna wersja artykułu!

Od wielu lat już Tarnów, średniej wielkości miasto na południu Polski, wyróżnia się na mapie nie tylko Europy, ale nawet świata. Właśnie tutaj powstało pierwsze i jedyne muzeum, które posiada stałą ekspozycję o tematyce romskiej. Jest to fenomen na szeroką skalę, zważywszy, że od tamtej pory powstało jeszcze tylko jedno takie miejsce, w czeskim Brnie, założone w latach dziewięćdziesiątych przez elitę romskiej inteligencji.

Muzeum cygańskie, bo tak zwykle nazwa się tę tarnowską placówkę, powstało z inicjatywy Adama Bartosza, etnologa, etnografa, cyganologa, dyrektora Muzeum Okręgowego w Tarnowie. "Roma, Cyganie - historia, kultura" jest nazwą właściwą placówki, odnoszącą się do stałej wystawy zbiorów cyganologicznych Muzeum Etnograficznego, będącego jednym z oddziałów Muzeum Okręgowego w Tarnowie.

Zobowiązujące sąsiedztwo

71-72 (listopad 2007) Autor: Agnieszka Caban Dział: Tradycja To jest pełna wersja artykułu!

Statystyczny Polak i nie tylko, na temat mniejszości narodowych żyjących w jego ojczyźnie, wie zwykle niewiele, chyba, że los jest dla niego tak łaskawy, że zamieszka w ich sąsiedztwie. Z własnego doświadczenia wiem, że takie osoby zazwyczaj mają pluralistyczne spojrzenie na rzeczywistość, łatwiej jest im cokolwiek zrozumieć i przyjąć do wiadomości, albo w ogóle nie zwracają uwagi na banalne odmienności. Poza tym na temat reprezentantów innych narodów w naszym kraju z reguły wiedzą też najwięcej. To tacy ludzie swobodnie rozmawiają z Cyganami ze swojego podwórka, często zawierają trwałe przyjaźnie lub zdarza się, że i małżeństwa. Sąsiedztwo, rzecz nabyta i nie zawsze jest wynikiem własnego wyboru, częściej zostaje nam narzucone. Może tylko dzięki temu możemy nawiązywać znajomości z osobami, z którymi nigdy byśmy jej nie zawarli.

Parno Graszt

67 (luty 2007) Autor: Agnieszka Caban Dział: Wykonawcy To jest pełna wersja artykułu!

Ten cygański zespół pochodzi z węgierskiej wioski Paszab. Tworzy go kilka pokoleń muzyków w wieku od 10 do 70 lat. Nazwa grupy - czyli Biały Koń - symbolizuje czystość i wolność, przymioty, które w kulturze cygańskiej odgrywają podstawową rolę. Muzycy odtwarzają wciąż żywe tradycje swojej wioski, gdzie nadal prawie wszyscy jej mieszkańcy muzykują. Formacja wydała do tej pory dwa albumy - "Rávágok a zongorára" (2002) oraz "Járom az utam... in my world" (2004); w przygotowaniu jest trzeci. Na poszczególnych albumach skład zespołu jest dosyć zróżnicowany, grają na nich również zaproszeni przez muzyków goście, którzy uzupełniają skład instrumentalnie.